Başkan Recep Tayyip Erdoğan, dünyanın en tecrübeli 4 liderinin (Erdoğan- Trump- Putin-Şicinpig) başında geliyor. Dünya siyasetinde LİDER DİPLOMASİSİNİ en etkin yürüten liderlerin başında Erdoğan bulunuyor. Başkan Erdoğan, yeni dünya inşası sürerken başta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, NATO zirveleri, birçok liderle baş başa yaptığı görüşmeler ve konuşmalar dünyanın çok dikkatini çekiyor. Geçen hafta bir dünya markası haline getirdiği ANTALYA DİPOMASI FORUMUNDA yaptığı YENİ DÜNYA konuşmasının yankıları halen sürüyor. 7-8 Temmuz'da Ankara'da NATO Zirvesi'nin ev sahibi olacak. Bu gelişmeler, büyük Türkiye'nin diplomatik aktivizminin boyutunu göstermesi açısından çok değerli. KAFKASYA JEOPOLİTİĞİ gelişirken, Erdoğan, Avrupa ülkeleri arasında stratejik yakınlık, iş birliği, diyalog ve koordinasyon amacıyla oluşturulan Avrupa Siyasi Topluluğu (AST) ERİVAN'DA 4 Mayıs'ta yapılacak zirveye davet edildi. Dünyanın derin bir jeopolitik değişimden geçtiği bir dönemde yapılacak zirvenin Sloganı, "Geleceği İnşa Etmek: Avrupa'da Birlik ve İstikrar". Özellikle Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasıyla dünya enerji krizi sürerken, ele alınacak ekonomik ve enerji güvenliğini güçlendirmek konusunda stratejik görüşme ve konuşmaların yapılacağı belirtiliyor.
YENİ KAFKASYA
Ermenistan'ın başkenti Erivan'da yapılacak AST ZİRVESİ'NE Erdoğan'ın davet edilmesi, Türkiye ile Ermenistan arasında ilişkilerin normalleştirilmesine ilişkin adımların atıldığı bir döneme denk gelmesi çok dikkat çekiyor. Zirveye Türkiye'nin yanı sıra Arnavutluk, Andorra, Azerbaycan, Bosna-Hersek, Gürcistan, İngiltere, İsviçre, İzlanda, Karadağ, Kosova, Kuzey Makedonya, Liechtenstein, Moldova, Monaco, Norveç, San Marino, Sırbistan ve Ukrayna da davetli. Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalleşme ve diyalog süreci, Erdoğan ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın doğrudan iletişimiyle, 2021'de başlayan normalleşme çerçevesinde diyalog devam etmektedir. Paşinyan, Erdoğan ile son yıllarda sık sık görüşüyor ve aralarındaki güven duygusunun arttığını belirtiyor. 20 Haziran 2025'te Ermenistan Başbakanı Paşinyan, İstanbul'daki Dolmabahçe Çalışma Ofisi'nde Erdoğan ile bir araya gelmişti. Ermenistan'dan Türkiye'ye bu düzeyde yapılan ilk resmi ziyaret olarak kayıtlara geçti. Paşinyan, Türkiye ile diyalog sürecinin doğru yönde ilerlediğini ve normalleşmenin an meselesi olduğunu ifade ediyor. Erdoğan, tarihten husumet çıkarmak isteyenlere karşı diyalog dilini üstün tutan bir yaklaşım sergiliyor.
ZENGEZUR KORİDORU
Başta can kardeşlerimiz Azerbaycan olmak üzere Asya Türk Devletleri ile direkt bağlantı sağlayacak Zengezur Koridoru'nun açılması Erdoğan'ın en büyük hayalidir. Kardeş Türk liderleri Erdoğan ve Azerbaycan, yeni dünya düzenin en stratejik koridorunu açmak için büyük çaba sarf ediyorlar. Zengezur Koridoru, Türk dünyasının jeopolitik geleceğini şekillendiren, Türkiye ile Azerbaycan'ı doğrudan bağlayan ve küresel satranç tahtasında stratejik öneme sahip bir geçiş güzergahı. Zengezur, Türk devletlerini birbirine bağlayan tarihi bir köprü ve Türk dünyasının ticari, lojistik
ve siyasi bağlarını güçlendiren bir "can damarı" olacak. Azerbaycan'ın ana karası ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'ni Ermenistan toprakları üzerinden birbirine bağlayan bu koridor, Türkiye'nin Azerbaycan'a ve oradan Orta Asya'ya doğrudan ulaşımını sağlayacak. Zengezur koridoru, aynı zamanda Çin'den Avrupa'ya uzanan Doğu-Batı eksenli "Orta Koridor"un en önemli parçasıdır. Zengezur Koridoru sadece bölgesel bir ulaşım yolu değil, Türk dünyasının jeopolitik birleşmesi ve küresel ticaret rotalarının değişmesi açısından tarihi bir öneme sahiptir. Zengezur, küresel koridor savaşlarının yaşandığı bir dönemde Çin, Rusya, ABD ve Avrupa için stratejik bir denge noktası da olacak. Güney Kafkasya'nın göz bebeği: Zengezur Koridoru, Ermenistan'dan geçtiğinden, Türkiye Ermenistan- Azerbaycan arasındaki üçlü barışın önemi çok yüksektir. Paşinyan'ın olumlu tavırları Türkiye- Azerbaycan-Ermenistan üçlü barışının kapılarını açıyor. Bölgenin en önemli aktörü olarak Türkiye, Ermenistan ve Azerbaycan hiçbir ön koşul olmadan üçlü barışın sağlanması sonrası ABD Başkanı Trump'ın Zengezur Koridoru hamleleri ABD'yi yeni aktör olarak bölgeye çekti. Erdoğan, Türkiye'nin, bölgenin "kazan- kazan" anlayışıyla kalkındırılması hedefiyle yürütülen çabalara her türlü desteği sağlıyor. Bu gelişmeler aralarında diplomatik ilişki henüz kurulmamış olan Türkiye ve Ermenistan'ın yürüttükleri normalleşme süreci açısından büyük bir önem taşıyor. Yeni Kafkasya jeopolitiğinde olası gelişmeler yalnızca ekonomik açıdan değil, siyasi bakımdan da ön plana Türkiye-Azerbaycan- Ermenistan'ı çıkarmaktadır. Başkan Erdoğan Türkiye'nin ilmek ilmek ördüğü Türk Devletleri Teşkilatı bu açıdan yeni Kafkasya jeopolitiğinde büyük önem taşımaktadır. Türk devletlerinin stratejik konumları, bölgede yalnızca ekonomik açıdan değil, aynı zamanda Avrasya'daki büyük güçler karşısında ortak iş birliği zemini oluşturan aktörler haline getirdi.
GÜÇLENDİREN ADIM
Türkiye-Azerbaycan-Ermenistan arasındaki barış ilişkisi ve 2025 yılında ABD'nin arabuluculuğuyla Azerbaycan Ermenistan'la ilişkilerin normalleşmesi ve Zengezur Koridoru'nun açılmasına ilişkin anlaşmanın imzalanması, bölgedeki ekonomik ve ulaşım bağlantılarını güçlendiren bir adım oldu. Yeni uluslararası dengeler, Rusya-ABD ve Çin'in bölgede oluşları dikkatle değerlendirilecektir. Türkiye hem Orta Koridor aracılığıyla hem de Azerbaycan ile Nahçıvan'ın buluşturacak ulaştırma projelerine büyük önem veriyor. Savaş sonrası, İran'ın da yaşayanacak yeni gelişmeler bağlamında Güney Kafkasya üzerinden ulaştırma hatlarının devreye sokulması açısından önemli bir durum yaratacağı değerlen diriliyor. Türkiye ile Ermenistan arasında normalleşme sürecindeki istikrarlı ivme, bölgede yerleşmekte olan daha geniş kapsamlı olumlu dinamikleri işaret ediyor.
SONUÇ
Erdoğan'ın, AK Parti TBMM Grup Toplantısı'nda yaptığı açıklamaları da Yeni Kafkasya ve Yeni Ortadoğu jeopolitiği bağlamında okumakta büyük yarar var. Erdoğan ,'Türkiye'nin Türk, Kürt, Arap ve Fars ayrımı yapmaksızın tüm kardeşleriyle kucaklaşmasının, ortak tarih ve gelecek temelinde yeni bir güvenlik paradigması inşa etmesinin desteklenmesi gerektiğini belirtti. "Terörsüz Türkiye, terörsüz bölge" vurgusu yapan Erdoğan, oynanan oyunlara dikkat çekti.
