Küresel piyasaların en hareketli olduğu bir süreçte bizim piyasalar bayram tatiline girdi. Hareketli olması bir yana, ABD'den nasıl bir açıklamanın gelecek olması da piyasa aktörlerini telaşlandırıyor. Benzetme yaparsak, hani filmin en heyecanlı anında 10 dakika ara olur da filmin sonu hakkında bazı alternatifler aklımızdan geçer ya, işte pozisyondaki yatırımcılar da tatillerini yapıyorlar ama akılları halen piyasalarda. Nasıl bir piyasa bekleyecek?
Eminim yazının başlığını gördüğünüzde 'Bu da nerden çıktı' demişinizdir. Şimdi açıklayabilirim. Anomali, teori ile uyuşmayan piyasa hareketi olarak tanımlanıyor finans yazınında. Daha düz anlatımla, olağan dışı davranış, aykırılık yani bir tür paradoks. Piyasa anomalileri "davranışsal finansın" ilgi alanına giriyor. Öyle dönemler oluyor ki, hiçbir siyasi ya da ekonomik bir gelişme ya da değişim yok, ama hisse senetleri o dönemin öncesinde veya sonrasında teoriyle bağdaşmayan bir yön çiziyor.
ÇARPICI SONUÇLAR
Çok çeşit anomali var menkul kıymetlerinin yönüne etki eden. Seans anomalisinden tutun, gün içi anomalisi, hafta başı ve sonu anomalileri, aylara ve tatillere ilişkin anomalilere kadar geniş yelpazeye yayılıyor.
Yapılmış ampirik çalışmalar sonrasında çarpıcı bulgulara ulaşılmış. Gerçekten ilginç sonuçlar var:
- Menkul kıymet fiyatlarındaki oynaklığın en yüksek olduğu gün Pazartesi. Volatilite Pazartesi günleri oynaklık yüzde 1.13'e ulaşıyor. Fiyat dalgalanması ise Salı günleri azalıyor, oynaklık oranı yüzde 0.57'ye geriliyor.
- Ocak ayı günlük ortalamanın en yükseldiği ay. Ocak'ta günlük getiri yüzde 0.29'a kadar çıkıyor. Ortalama günlük getirinin en kötü olduğu ay ise Ekim. Getiri, daha doğrusu götürüsü yüzde 0.07 seviyesinde.
- Bayram gibi uzun süren tatillerle ilgili anomalilerin sonuçları da oldukça dikkat çekici. Tatil öncesi 2 günün ortalama getirisi, tatil sonrası 2 günün ortalama getirisinden 14 kat, diğer günlerin getirisinden de yaklaşık 5 kat yüksek gerçekleşiyor.
YATIRIMCI PSİKOLOJİSİ
Gelelim nedenlerine... Bu sonuçların ortaya çıkmasında teori dışında ne gibi nedenler etkili olabilir?
Tatil anomalilerinin en temel nedeni, risklerin artması, önceden yapılmış açığa satış işlemlerinin tatil öncesinde kapatılması, kapanış fiyatlarının özellikle şişirilmesi ve tasarruf sahiplerinin psikolojileri. Sonuçlar diğer birçok borsa için de geçerli. Ancak, İMKB'nin ayrıştığı bir nokta var... Türkiye'de tatillerin uzun olması tatil anomalisinin etkilerinde farklılaşma getiriyor. Hafta içine denk gelen 3-4 günlük tatil kesin bir haftaya çıkarılıyor. Hafta sonları ile alın size 9 gün tatil.
Tabii böyle uzun tatillerde yatırımcıların psikolojileri, beklentileri ve risk algılamaları abartılı olabiliyor. Bu arada yurtdışında fırtınalar kopuyor. New York'da beklenen fırtına bile piyasalardaki fırtınanın gölgesinde kaldı. Obama, kapsamlı bir paket açıklayabilir. Büyüme durdu, işsizlik sürekli yükseliyor ABD'de. G-20'ler bir araya gelecek, kapıda bekleyen ikinci dipten nasıl kurtarırız sorusuna yanıt arayacaklar.
Şimdi aradayız. Bakalım filmin sonunda neler olacak?
