Avrupa yine karışınca borsalar bir kez daha allak bullak oldu. Portekiz, İrlanda, İtalya, Yunanistan ve İspanya'nın (PIIGS ülkeleri) borç çıkmazı, euronun akıbeti, finansal istikrar fonunun kullanımı gibi sorunlar yetmezmiş gibi bir de siyasi unsurlar da piyasaları etkileyen unsurlar listesine eklendi. Almanya'da yapılan eyalet seçimlerinde Başbakan Merkel'in partisi büyük yenilgi alınca, siyasi belirsizliğin ortaya çıkardığı fatura da piyasalar açısından ağır oldu.
Böyle bir siyasi sonucu aslında çok yadırgamamak, sürpriz olarak görmemek gerekiyor. Çünkü, gerek Merkel gerekse Sarkozy sarhoş sürücüler gibi arabayı yalpalatıyorlar, zikzaklar çizdiriyorlar. PIIGS ülkeleri konusunda istikrarlı olamadılar. Karşılıksız burs verir gibi "Avrupa Birliği İstikrar Fonundan" kaynak aktardılar. Özellikle Yunanistan'a. O kadar paradan sonra Merkel çıkıyor, "Yunanistan ev ödevlerini yapmazsa, para alamaz" diyor. Güya aba altından sopa gösteriyor. Bağışıklık kazanmış Yunanistan da çok umursuyor açıkçası bu çıkışları...
Haklı olarak Alman halkı da vergilerinin siesta yapan Yunanlılara gitmesinin bedelini siyasi açıdan Merkel'e ödetmeye çalışıyor. Ekonomik ve son olarak eklenen siyasi belirsizlik sonrasında Avrupa coğrafyasındaki borsalarda yüzde 4 ile yüzde 6 arasında değişen oranda kayıplar söz konusu oldu bu hafta içinde.
Ben yazımı kaleme alırken uluslararası piyasalardaki düşüşler devam ediyordu.
İMKB AYRIŞIYOR
Bu arada, diğer piyasaların tersine hareket etme işini sevdi İMKB. Bu hafta içinde ABD ve AB borsaları, hatta Uzakdoğu Asya borsaları genelde aşağı yönlü hareket ederken, İMKB yüzde 1,5'un üzerinde bir çıkışla yukarı yönlü trend izliyor. Pazartesi kaybı çoktan telafi edildi bile.
Pozitif yönlü ayrışmanın temel nedeni; uluslararası düzeyde söz sahibi yatırım bankalarının bazılarından Türkiye'ye yatırım yapabilirsiniz tavsiyesinin gelmesi. Son olarak, Morgan Stanley, Türkiye ekonomisindeki artıları gerekçe göstererek risk algılamasının değiştiğini duyurdu dün yayınladığı rapor ile. Güçlü mali yapının yanı sıra artı olarak bir de cari açık artış hızındaki azalmayı ekledi.
Morgan Stanley'in Türkiye piyasaları hakkında yaptığı açıklamalardan bahsederken, "Inveestment Management Journal" başlıklı dergisinde rapor haline getirdikleri dikkat çekici bazı tespitlerini de sizlerle paylaşmak istiyorum...
İLGİNÇ TESPİTLER
-Avrupa'daki malum borç sorunları ve ABD'nin beklentilerin altında büyüyecek olması hisse senedi kazançlarının düşmesine neden olacak. Bu yıl başında Avrupa hisseleri için yüzde 12 gibi bir kazanç öngören Morgan Stanley, bu tahmini yüzde 5'e çekmiş. 2012 yılı daha da karamsar. Yüzde 8 olan beklentiyi yüzde -6'ya revize etmiş banka.
-ABD ekonomisinin tam anlamıyla derin bir durgunluğa girme olasılığı düşük görünüyor. Bu bağlamda, 10 yıllık hazine kağıtlarının faiz oranları düşük seviyelerini koruyabilir.
-Küresel ekonominin büyüme hızındaki düşüş Çin'i de olumsuz etkileyecek. Morgan Stanley Çin'in büyüme hızını bu yıl için yüzde 9, gelecek yıl için yüzde 8,7 olarak tahmin ediyor.
ABD'de siyaset ve ekonomi kazanı kaynıyor. Cumhuriyetçilere kızan Başkan Obama "büyüme ve istikrar" odaklı ekonomi programı üzerinde duruyor. Uygulayabilir mi programını? Biraz zor görünüyor. Fed'in 20 Eylül toplantısı da diğer kritik viraj ABD'nin alması gereken. Piyasalar politika faizinde bir değişme beklemiyor. Merak edilen likidite enjekte eder mi?
Tüm bu gelişmeler ışığında piyasalar yön bulmaya çalışacak önümüzdeki günlerde. Işık şimdilik parlak değil. Bu yüzden belirsizlikler de fazla.
