Sadece bir gün süren toplantılarını 2 güne çıkardı FED. ABD ekonomisinin ve küresel ekonominin hızlı değişmeler yaşaması ve aynı zamanda son toplantılarda farklı seslerin fazlasıyla yükselmeye başlamasıyla toplantı süresi de haliyle uzadı. Dün başlayan toplantı bugün sonlanacak, Türkiye'de piyasalar kapandıktan sonra. Kongrenin yasa ile FED'e verdiği 2 önemli hedef var: Birincisi fiyat istikrarı, ikincisi ise yüksek istihdam. FED, 20-21 Eylül'de yaptığı toplantıda para politikalarının bu temel hedefleri çerçevesinde araçlarına ayar yapacak.
Para politikası araçlarının başında "açık piyasa işlemleri" geliyor. Yalın ifade ile FED, piyasa aktörlerine ABD Hazine kağıtlarını alarak ya da satarak piyasaya likidite veriyor veya çekiyor. ABD ekonomisi durgunlukta olduğundan uzun süredir bu aracını piyasalara likidite vermek yönünde kullanıyor doğal olarak. 2008 küresel krizinden bu yana iki kez "parasal genişleme" programına başvurdu. FED Başkanı Ben Bernanke'nin, "olağanüstü koşullardan geçiyoruz, bu yüzden olağanüstü önlemler alıyoruz" ifadesinin de açıkça ortaya koyduğu gibi, daha önce tanık olmadığımız cömertlikte FED, ödeme güçlüğü içindeki banka ve banka dışı kurumlara bazı menkul kıymetler yardımıyla likidite enjekte etmişti. Bu cömertliğinin sonucunda, FED'in bilanço büyüklüğü 800 milyar dolardan 2.5 trilyon dolar sınırına dayandı.
BOLLUK YOK!
Piyasaları bol likiditeye alıştıran FED, girdiği bu yoldan manevra yapıp çıkamıyor. "Yuvada yiyecek bekleyen ağzı açık yavru kuşlara benzeyen piyasa aktörlerini" gördükçe dayanamayıp cömertliğe devam ediyor.
Gelinen noktada FED gerçekten tam bir çıkmaz içinde. ABD ekonomisi durgunlukta, bu yüzden likidite vermek zorunda. Diğer taraftan, verdiği likidite finansal piyasaların iyice deforme olmasına neden oluyor. Bu da uzun vadede tüm ülkelerin başını çok ağrıtacak. Düşüncenize...
Ortalıkta pimi çekilmiş bombalara benzeyen emtia, kıymetli madenler ve menkul kıymet balonları geziyor.
Tüm piyasa aktörleri merakla FED'in toplantısından ne çıkacağını bekliyor. Senaryolar muhtelif. Biz olasılığı yüksek senaryolara değinelim...
Başkan Bernanke'nin de açıkça dile getirdiği gibi 2013 yılının ortalarına kadar 0-0.25 aralığındaki düşük faiz oranları korunacak. Sıfırın altına çekebilir mi politika faiz oranını? Yani negatif seviyede olabilir mi? Çok düşük olasılık. Bir düşük olasılıktan daha bahsedelim... FED krizden bu yana 2 kez yaptığı parasal genişlemeye üçüncü kez başvurmayı düşünmüyor. Dallas ve Philadephia FED başkanları hisse senetlerini destekleyecek politikalara karşı oldukları tutanaklardan okumuştuk.
TAHVİL DEĞİŞİMİ
Faizler düşük oranda kalacaksa ve üçüncü parasal genişleme gelmeyecekse, tahvil alımlarında nasıl bir aksiyon alabilir FED?
İki operasyonun olasılığı yüksek görünüyor. Birincisi, itfası gelenlerin yerine yenilerini alıp, likidite seviyesini koruyacak. İkincisi, elindeki tahvilleri vade ve faiz oranı farklı tahvillerle değiştirip, uzun vadeli faizleri kontrol etmeye çalışacak. İngilizce deyimiyle "operation twist" yapacak. Bugünlerde 10 yıllık Hazine kağıtlarının faiz oranı yüzde 2.01'lerde.
Sonuçta, FED'in alacağı önlemler ne olursa olsun, eğer ağrı kesicinin ötesine geçmesi isteniyorsa ve etkisinin ekonomi üzerinde görülmesi bekleniyorsa sıkı maliye politikaları ile desteklenmesi gerekiyor. Çünkü, şu anda ABD'nin bütçe açığı milli gelirinin yüzde 9'una ulaşıyor. Borç stoku ise yüzde 100'ün üzerinde.
Son olarak şu sorunun yanıtına değinelim. FED'den çıkacak olumlu kararlar küresel piyasaları etkiler mi? Evet, eskiden olduğu gibi etkiler. Ama saman alevi gibi, kısa süreli...
