Avrupa Birliği liderlerinin geçen hafta yaptıkları zirveden iyimserlik çıkması, borç sorununa çözüm yolları aranmasına yönelik açıklamaların gelmesi piyasaları hatırlayacağınız gibi coşturmuştu. ABD borsaları ve İMKB yüzde 2'nin üzerinde yükselirken, Avrupa borsaları yine temkini elden bırakmadılar, artış sınırlı kaldı. İlginç olan, Amerikan ekonomisinden yine durgunluğa doğru gittiğinin sinyalleri gelmesine rağmen böylesine yüksek oranlı artış gerçekleşti Dow Jones, S&P 500 endekslerinden. Kritik sorumuz, piyasalar aldığı bu ivmeyi nereye kadar götürebilecekler? Öncelikle piyasaları mutlu eden AB zirvesinden çıkan kararlar neler olduğunu anımsayalım...
YAPICI KARARLAR
Aslında en hayati karar Merkel'in yumuşamasıydı desem abartmış olmam herhalde. Çünkü Merkel dışında, seçim öncesine kadar bir de Fransa eski Cumhurbaşkanı Sarkozy'i de ekleyim, borç çevirme sorunu yaşayan ülkelerin kurtarılması konusunda alınması gereken kararlara itiraz eden lider olmuyordu. Ülkesindeki siyasi gerçekler ile ekonomik sorunlar arasında sıkışıp kalmış Merkel de son toplantıda uzlaşı grubuna katıldı. Alman başbakanının da kabul ettiği kararların başında bankacılık kesimi için atılan adımlar geliyor. Hemen hemen her Avrupa ülkesinde bulunan bankacıların bağlı olduğu kamu otoritesi, Avrupa Merkez Bankası gibi her ülkenin bağlı olduğu şekilde yeniden oluşturulacak. Bankalar için hukuki mevzuatlar yapacak ve aynı zamanda denetim ile belli bir standart oluşturacak. Şu anda Basel'de alınan ve bankaların uyması gereken kurallar var. Örneğin, sermaye yeterlilik rasyosunun yüzde 8'in altına inmemesi gerekiyor. Avrupa bankaları ortalaması yüzde 5'lerde. Bırakın bankacılığı, üye ülkeler için getirilmiş en katı kurallardan Maastricht'e göre bütçe açıkları ve bütçe stokları için üst sınırlar belirlenmişti, yüzde 3 ve 60.
Bugün itibarıyla üst marjın altında bir tane Avrupa ülkesi göremezsiniz. Zira, her ne kadar ortak düzenlemeler yapılsa da, kurallar konsa da denetim mekanizması olmadığından uygulamalar havada kalabiliyor. Yeni kurulması planlanan bankacılık otoritesi düzenlemenin yanı sıra aynı zamanda denetim de yapacak.
Diğer önemli karar Avrupa Finansal İstikrar İmkanı (EFSF) ve bu ay kullanıma giren Avrupa İstikrar Mekanizması'nın (ESM) hangi alanlarda kaynak aktarımı yapacağı konusunda alındı. Merkel, bankaların sermayelendirilmesinin ESM'den yapılmasına nihayet sıcak baktı. İki bağımsız değerleme firmasının hesaplarına göre İspanya bankalarının 60 milyar euronun üzerinde bir fona ihtiyaçları var. Eğer karar kağıt üzerinde kalmaz ise domino etkisi çok güçlü kritik bir dönemeç alınmış olacak.
ORTAK TAHVİL YOK!
Diğer taraftan, her iki fon piyasalardan tahvil alabilecek. Tahvil ihracında zorlanan, bu yüzden faiz oranlarını yüksek tutmak zorunda kalan ülkeler bir nebze olsun rahatlayacaklar fonların tahvil alımına başlamasıyla.
Ortak euro tahvil ihracı şimdilik rafa kalkmış görünüyor. Neyse, yinede yukarıda özetlediğim kararların alınması bile büyük başarı.
Piyasalara zirveden verilen gaz şimdiden kaçmaya başladı bile. Piyasalar kaçan gazı şimdi Avrupa Merkez Bankası'ndan (AMB) bekliyorlar. Perşembe günü AMB toplantısı var. Olası kararlar şunlar olabilir: Yüzde 1 politika faiz oranı finansal istikrara önem veren Başkan Draghi'nin öncülüğünde aşağı çekilebilir. Draghi, Kasım'da koltuğa oturduğunda faiz oranı yüzde 1.5 idi. İki toplantı üst üste 25 baz puan indirimle şimdiki seviyeye indirmişti. Yine bir 25 baz puan faiz indirimi gelebilir. Asıl piyasaların beklediği üçüncü kez "uzun vadeli yeniden finansman operasyon" yapıp yapmayacağı. Birinci operasyonda 489 milyar euro, ikincide 529.5 milyar euro hacminde 3 yıl likidite vermişti. Üçüncünün olasılığı şimdilik biraz zayıf görünüyor ama gelirse de çok sürpriz olmaz.
Sözün özü ikinci gaz gelirse Avrupa'dan İMKB 100 için direnç 62.450 ve 63.000 bin görünüyor.
