Amerikan yerlilerine Indian (Kızılderili diye çeviriyoruz) denmesinin hikayesini bilmeyeniniz yoktur ama yine de anlatalım...
Kristof Kolomb, aslında Hindistan'ı keşfetmek niyetiyle yanlışlıkla ayak basar (Karayiplere) Amerika kıtasına...
Bu yüzden de karşısına çıkan yerlilere indian der ve kızılderilinin ismi, Hintli kalır.
NİYETLER
Yani bu keşif çığır açsa da yanlış keşiftir. Tarih, yanlış keşif ve icatlarla doludur. Yani ilerlemenin yüzde ellisi tesadüftür.
Kalanı çalışmadır. Bu yüzden 'kul plan yapar, Allah gülermiş' derler hatta. Senin planın ancak niyettir ama çıkacağın yer kısmettir.
İnsan yaşamını kurtaran ve modern tıbbın en büyük devrimlerinden biri sayılan mucize ilaç penisilin nasıl doğdu? Alexander Fleming bakteri kültürünü temizlemeyi unuttu ve küfün bakteriyi öldürdüğünü gördü.
Mikrodalga fırın nereden çıktı?
Percy Spencer radar cihazı üzerinde çalışırken cebindeki çikolata eriyince 'ulan bu demek ki yemeği de ısıtacak' diye akıl yürüttü.
İŞE YARIYOR
Ofislerin (hatta mutfakların bile) vazgeçilmezi haline gelen post it'ler nasıl ortaya çıktı? Spencer Silver & Arty Fry, işe yaramaz ve zayıf buldukları yapıştırıcının aslında tam da bu yüzden çok işe yarayabileceğini fark etti.
Bugün siyaseten bile tartışılacak kadar pazarları domine eden (ve onlarca benzeri yapılan ) kolalı içecekler uzaydan mı geldi? Hayır.
John Stith Pemberton'un çok da başarılı olmayan baş ağrısı ilacı, dünyanın en ikonik içeceği haline geldi.
NASIL TERFİ ETTİ?
Çocukların elinden düşürmediği renkli oyun hamurları mutfaktan mı çıktı? Asla. Bu ürün ilk olarak duvar kağıdı temizleyicisi olarak üretilmişti.
Velhasıl yan etki, amacı solladı geçti.
Bugün hanımların gözdesi olan botoks, yılan zehirinden kozmetik mucizesine nasıl terfi etti?
İlk başta şaşılık tedavisi olarak göz kenarlarına uygulanan botoksun kaz ayaklarını giderdiği fark edilince bir kozmetik devrimi yaşandı.
Ne de olsa yaşlanmak kaderdi, şaşılık ise az görülen bir defekt.
Hangi gruba çözüm üretmek daha karlı olabilirdi? Bildiniz. (Nitekim botoks bugün koltukaltı terlemesinden diş sıkmaya kadar her alanda kullanılan asprin gibi bir şey oldu.)
SÜPER BİLGİSAYARLAR
Bugün süper bilgisayarlara sahip olmamızın altında da bambaşka iki olay yatar. Bilgisayarın atası, ikinci dünya savaşı için üretilen şifre çözme cihazlarıdır. Bilgisayarın atası odur. Bilgisayarın bir oda büyüklüğünden cep boyuna inmesi ise ABD ve Rusya arasındaki aya gitme yarışı sayesindedir. Aya gitmek için kullanılacak gemilerin hafif olması gerekir ki bir oda büyüklüğündeki bilgisayarlarla maliyetler karşılanamaz noktadadır. ABD bu işi bir iddia noktasına getirince silikon çipler icat edilmiştir ki bilgisayarlar küçülebilmiştir.
Yani ilerleme çoğunlukla bir niyet ve bir yan etkiden oluşmuştur.
YOL BİZİ GÖTÜRECEKTİR
Böyle bakınca evrendeki pek çok şeyin olduğu yerde durduğunu ve insanoğlunun icat ettiğini sanırken aslında keşfettiğini söyleyebiliriz.
Peki istediğimiz değil de beklemediğimiz sonuçlarla karşılaştığımızı düşününce denemekten vaz mı geçelim? Asla. Yol bizi bir yere götürecektir ama nereye götüreceğini bazen biz seçmeyiz. Biz bir yola niyet edelim,sonucu hakka havale edelim.
Bayezid-i Bistami'nin dediği gibi:
'Arayanlar bulamaz ama bulanlar hep arayanlardır.'
