İran savaşı ikinci ayına girdi. Ardı ardına gelen derin mesaj veren haberlere göre, kirli savaşın 2 ay daha uzaması olasılığı artmış görünüyor. Son gelişme İran ile Suudi Arabistan'ın arasını çok daha ileri seviyede açacak riskleri barındırıyor. İran, Suudi Arabistan'daki Prens Sultan Hava Üssü'ne düzenlediği saldırıda ABD'ye ait yaklaşık 700 milyon dolar değerindeki E-3 AWACS erken uyarı uçağını hedef aldı. "Uçan radar" olarak bilinen kritik sistemin hasar gördüğü bildirildi. Saldırı, savaşta gerilimi tırmandıran önemli bir adım olarak değerlendiriliyor ABD uçaklarının ardı ardına, öldü ve bitti denilen İran tarafından vurulmaları bağlamında, ÇİN ve Rusya'nın yenıi silahlarını İran'da denemekte olduğu yoğun şekilde konuşuluyor. Özellikle, İran'ın ÇİN'in son teknolojik radar sistemleri sayesinde ABD'nin efsane görülmez F-35 savaş uçağını vurması ve İsrail'ın gizli nükleer silah üretiminin yapıldığı DİMONA stratejik bölgesini bombalaması derin incelemelerin, araştırmaların merkezine oturduğu belirtiliyor.
KARA HAREKATI SENARYOLARI
İran savaşında son gelişmeler, ABD'nin bölgedeki askeri operasyon kabiliyeti açısından dikkat çekici değerlendirmelere konu oluyor. ABD-İsrail ile İran arasında devam eden savaşta İran'ın Suudi Arabistan'daki Prens Sultan Hava Üssü'ne düzenlediği füze ve İHA saldırısında, ABD'ye ait yüksek değerli askeri varlıkların hedef alındığı bildirildi. Saldırıda, yaklaşık 700 milyon dolar değerindeki E-3 Sentry AWACS erken uyarı uçağı hasar aldı. Aynı saldırıda yakıt ikmal uçaklarının da zarar gördüğü ve bazı ABD askerlerinin yaralandığı belirtildi. E-3 AWACS, hava sahasını geniş bir alanda tarayarak düşman unsurları tespit eden ve savaş uçaklarını yönlendiren "uçan komuta merkezi" olarak biliniyor. Bu tür bir uçağın devre dışı kalması, ABD'nin bölgedeki operasyonel kabiliyeti açısından kritik bir kayıp olarak değerlendiriliyor. 28 Şubat'ta başlayan İran savaşında, ABD'nin bölgeye binlerce asker sevk ederek askeri varlığını artırması, Pentagon'un olası kara operasyonlarını da değerlendirmesi, savaşın uzayacağına işaret ediyor. İran'da en kritik açıklamaları, yeni dini lider Müçteba Hamaney değil de, İran Meclis Başkanı Kalibaf'ın yapması VE Hamaney'in ortaya çıkmaması birçok soru işaretleri barındırıyor. Garibaf'tan dikkat çeken yenı bir açıklama yapıldı. Kalibaf, "ABD kamuoyunda müzakerelerden söz ediyor ancak gizlice bir kara saldırısı planlıyor. Ordularımız ABD'nin kara harekatını bekliyor ve bölgedeki ortaklarını cezalandırmaya hazır" ifadelerini kullandı. Washington Post gazetesi , ABD Savunma Bakanlığı'nın İran'da haftalarca sürebilecek olası bir kara operasyonu için hazırlık yaptığı bildirdi. WSJ gazetesi de,Hava Indırme,AMFIBı birliklere takviye olarak 10 bin ABD askerinin bölgeye gideceğini açıkladı. Planların savaşta "yeni bir aşamayı" başlatabileceğini belirten kaynaklar, bunun son 4 haftadaki karşılıklı saldırılardan "önemli ölçüde daha tehlikeli" olabileceğini söyledi. ABD medyası, Pentagon'un İran'da haftalarca sürecek kara operasyonlarına hazırlandığını bildirdi. Bu haber, ABD ordusunun 31. Deniz Piyade Sefer Birliği'nden 3.500 askerin Orta Doğu'ya geldiğini duyurmasının ardından geldi. Bazı yetkililerin olası kara operasyonunun "birkaç hafta", bazılarının ise "birkaç ay" sürebileceğini söylediği belirtildi. Seçenekler arasında, İran'ın iç savaş çıkarmak içinde, CIA ve MOSSAD'ın çalışmalar yaptığı, farklı bölgelere de ABD hava indirme güçlerinin de katılmasından bahsediliyor.
FİDAN VE KALIN DEVREDE
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, son derece kritik aşamada, Pakistan'da dost ülkeler dışişleri bakanları ile toplantıya katıldı. Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır, Pakistan Dışişleri Bakanlarının hazırlayacağı ATEŞKES için alternatif planı, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'le de değerlendirecekler. Şahbaz Şerif'in ABD ve İran ile temasa geçeceği belirtildi. MIT Başkanı İbrahim Kalın da perde gerisinde hem batı hem dost ve komşu ülkelerle mekik diplomasisi yürütüyor. Millî İstihbarat Teşkilâtı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, "Uluslararası Sistemde Kırılma: Krizler, Anlatılar ve Düzen Arayışı" temasıyla düzenlenen STRATCOM 2026 kapsamında önemli bilgiler verdi: "28 Şubat'ta başlayan, 1 aydır devam eden İsrail-ABD-İran savaşının ortasında bulunuyoruz. Türkiye'nin bu savaşın dışında tutulması için yoğun bir çaba sarf ettik. Bu savaşın bütün bölgeye yayılmaması, daha yıkıcı hâle gelmemesi, geleceğe dönük olarak da kalıcı hasara sebep olmaması için çabalarımızı yoğunlaştırıyoruz. Fakat maalesef İsrail'in başlattığı bu bölgesel savaşın giderek bir küresel krize dönüşmesi ve Cumhurbaşkanımızın ifadesiyle, '8 milyarın bedelini ödediği bir savaşa dönüşmesi' şu anda fiili bir gerçeklik olmaya doğru hızla ilerliyor. Bu büyük savaşla birlikte bölgemizde aynı zamanda büyük bir fitne ateşinin yakıldığını da ifade etmeliyim. Bu savaşın hesaplanan sonuçlarından bir tanesi sadece İran'ın nükleer kapasitesinin ortadan kaldırılması değil fakat bundan çok daha tehlikeli olarak bölgenin kurucu asli unsurları olan Türkler, Kürtler, Araplar ve Farslar arasında on yıllarca devam edecek bir kardeş savaşına, bir kan davasına zemin hazırlayacak adımların atılmasıdır. Bunlara karşı Türkiye olarak sonuna kadar teyakkuz hâlinde mücadele edeceğimizi ifade etmek isterim. Savaşı başlatan ana aktörün kim olduğunu hiçbir zaman unutmamamız gerekiyor. Bunun için de İsrail üzerindeki baskının artırılması, savaşı başlatan aktör üzerinde yoğunlaşılarak, bu savaşın bir bölgesel savaşa ve küresel krize dönüşmesini önlemek için çaba sarf etmemiz gerekiyor."
SONUÇ
MİT Başkanı İbrahim Kalın'ın son sözleri önemli: "Cumhurbaşkanımızın liderliğinde ve ilgili tüm kurumlarımızla birlikte ülkemizin güvenliği için, strateji konumlanması için, bölgesel perspektifi için birtakım önemli dersler çıkartıyoruz. Bu dersler neticesinde de ülkemizin güvenlik duvarını güçlendiriyor, dayanıklılık vasfımızı kuvvetlendirmeye çalışıyoruz."
