Son yıllarda ilişkilerde bomba etkisi yaratan, karşı tarafın iyi niyetinin kötüye kullanıldığı bir olay olarak anlatılmaya çalışılan ve sözlük anlamı itibarıyla "Beklenmedik bir davranışla yanıltmak, karşısındaki kişinin ilgisizliğinden yararlanarak onun üzerinden kazanç sağlamak, birine verilen sözü tutmamak" şeklinde açıklanan "aldatmak" konusuna, olayın duygusal boyutunda neler yaşandığını, neler hissedildiğini anlamak için fazla soğumadan kısa bir gezinti yapmak istiyorum. Artık kiminle ne konuşsak herkesin hayatında aldatmaya dair etkili bir olay karşımıza çıkıyor. TV'lerin kaynayan kazanlarından da uzak durmak istiyorum. Reytingler uğruna herkes yara bere içinde. Yorum yapma sanatı incelik ister. Kuralsız yapılan bir maçın hiçbir takıma faydası olmayacağı gibi biri hakkında konuşurken de çok düşünmek gerekir. Ne olur ne olmaz demeyi alışkanlık hâline getirmeliyiz. İlişkilerin temelinde yatan düşünce, bir tarafın zayıflığı mı, karşı tarafın kurnazlığı mı? Daha ötesi, aşırı güvenin şekil değiştirip yolundan sapması mı? Bu düşünceyi, daha çocukluk yıllarımızda masumca başlayıp günbegün hayatımıza yayılan ve sonunda kişiliğimizi ele geçiren sinsi bir duygu olarak ele alırsak, silkelenip kendimize nerede gelebiliriz diye düşünmek lazım. Kolay değil, küçük yaşlarda büyüklerimizin kendi aralarında anlattıkları yalanlara kulağımız aşina olarak büyüyoruz. Daha sonra okul yıllarımızda, çocukluğun verdiği heyecanlara yenik düşüp ödevimizi yapamadığımız günlerde cezadan kaçmak uğruna uydurduğumuz mazeretler ve yalanlar devreye giriyor. İlk gençlik flörtlerimizde büyüklerimizden azar işitmekten korktuğumuz için kendimizce kurguladığımız sanal hikâyelerimiz oluyor. Yaşımız ilerledikçe konuların şekil değiştirmesiyle güzel yalanlarımız devam ediyor. Aldatma ve aldatılma kavramları iç içe geçerken, bu durumun kendi yaşamımızın içine çoktan yerleşmiş olması esef verici bir tablo olarak karşımıza çıkıyor. Böylece hayatımız, uzayan bir yalan hikâyesi zinciriyle karmaşaya dönüşüveriyor. Bazen daha güçlü, daha güzel, daha özel olma uğruna beklediğimiz alkışların bir sembolüydü. Bazen elde etmek istediğimiz bir olaya hâkim olmak için yoğun çabalarımızın içine sıkıştırdığımız abartılardı. Bazen de küçük egolarımızın, süslediğimiz sözcüklerle büyüyüp devleşmesi ve kendi dalgalarımızın içinde boğulmasıydı. Evet, "Yalan ve aldatma" ikiz kardeşler. Birisi olmazsa diğeri işe yaramıyor. Tanıdığım birçok evliliğin, ilişkinin ve dostluğun tuzla buz olduğunu, yılların emeğinin bir saniyede boşa gittiğini gördükçe bu sinsi duyguya, iyi niyetle bile olsa, hayatımızda yer vermemek için çaba göstermeliyiz diye düşünüyorum. Yalan bir kez yakanıza yapıştı mı onu söküp atmak zor oluyor. Üstelik izi yıllarca üzerinizde kalıyor. Yine sevdiğim bir söz: "Adın çıkacağına, canın çıksın." İnsan aldatma kıskacı içine girdi mi nereye dönse başı bir yere çarpıyor. Kaçamıyorsunuz.
TEKRARLAYAN ALDATMA SORUNU
Sanat dünyamızın bitmeyen sorunlarının başında, aldatma eylemlerinin sıkça yaşandığı ilişkiler geliyor. Peki, ilişkiler neden çıkmaza giriyor? Sahnelerin fenomen sanatçısı sevgili Mehmet Ali Erbil'in aldatma takıntılarını komik bir bakış açısıyla izlesek de kendisi, travmatik bir çocukluk geçirdiğini ve göremediği anne sevgisinin güven eksikliği yarattığını, katıldığı programlarda defalarca anlatmıştı. Garip bir kaos! Aldatılmayı sineye çekip bunu hak edilmiş gibi gören, kendisinin sevilmediğine inanan ve kendini değersizleştiren kişiler de var. Aynı kişi tarafından birden fazla kez aldatılmak, çoğu zaman davranışın psikolojik bir yapıyla bağlantılı olduğunu gösterir. Tekrarlayan sadakatsizlik davranışı, özellikle narsistik, sınırda ya da antisosyal kişilik bozukluğu gibi durumlarla ilişkilendirilebilir. Bu tür yapılar; empati yoksunluğu, sorumluluktan kaçma ve duygusal bağ kurma kapasitesinin sınırlılığı gibi özellikler sergileyebilir. Sadakatsizlik neden olur? Bu soru, bireyin kişilik yapısıyla yakından ilgilidir. İşte son dönemde ülkelerin de "aldatma" kavramıyla gündeme gelmesi, hepimizi hayretler içinde bırakan olaylar yaşanmasına neden oluyor. Dostça hayatımıza girenlerin, geçen zaman içinde inceden inceye içimizi oyan ve her gün biraz daha maskeleri düşen farklı hikâyelerini şaşkınlıkla izliyoruz. Fazla hırsın kelime oyunlarıyla kurgulanmasının bizi sadelikten uzaklaştırmasına ağzımız açık bakıyoruz. Diğer yazılarımın birinde bahsettiğim gibi, "Güven önemli bir erdem." Buna rağmen biz yine de "Eşeğimizi sağlam kazığa bağlayalım." Bin düşünüp bir konuşalım. Güven, ülkelerin siyasi köklerinde ve var oluş mekanizmalarında bir tür PIN kodudur. Devletleri bile zor durumda bırakan bu durum, bizi "Alan memnun, satan memnun." düşüncesine getiriyor. Evet arkadaşlar, içsel temizliğe devam edelim. Arınmanın yaşı ve zamanı yok. Ne demişler: "Zararın neresinden dönsen kârdır." HER ŞEY GÖNLÜNÜZCE OLSUN...
