Başkan Recep Tayyip Erdoğan, TBMM 28. Dönem Yılı açılış konuşmasında Türkiye gündemini sarsan fon piyasası krizi hakkında net mesajlar vererek, meselenin sermaye piyasası kuralları ve adalet çerçevesinde süratle çözüldüğünü ilan etti. Erdoğan meclis kürsüsünde fon piyasasındaki sorunun üstesinden geldiklerini, kimsenin hakkını kimseye yedirmeden adaleti gözeterek süreci çözdüklerini ve bu meselenin iktisadi güvenlik ile toplumsal barışa tehdit oluşturmasına fırsat vermeyeceklerini vurgulamıştı. 455 bin 758 yatırımcımız için güçlü irade Beştepe'de somutlaştı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında toplanarak, fon hesaplarına ilişkin alınan ödeme kararına yönelik ödeme takvimini ve Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına ilişkin taslak üzerinde değerlendirmeler yaptı. Fon Koordinasyon Kurulu, mağdurun sesini duyduğunu net bir şekilde ilan etti. Sistemik bir riskin olmadığını belirten devlet, "vatandaşa ek yük getirmeme" prensibiyle sahaya indi. Tasfiye sürecinin belirsizliğiyle ortadan kaldıran kararlar, paranızın koruyucusunun doğrudan devlet mekanizması olduğunu işaret etti. Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından yapılacak mutabakatlar neticesinde, 1 milyon TL'nin altında birikimi olanlara paralarının tamamının ödemesi ivedilikle yapılacak.
Bu hamle, piyasaya doğrudan can suyu demektir.
ÖDEMELER NASIL OLACAK?
Yatırımcının güvenini acilen onarmak isteyen SPK, nihai tasfiye sürecinin aylar sürebileceğini öngörerek bir hamle yaptı.
Fon başına 1 milyon TL'ye kadar nakit ara ödeme süreci başlıyor.
SPK'nın aldığı karara göre, ödemeler için kesin ve tek bir takvim günü verilmiş değil; ancak süreç "hak sahipliği mutabakatı" esasına dayanıyor. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) nezdinde hesap doğrulaması biten, yani fondaki payı resmi olarak kesinleşen yatırımcılar için ödeme emirleri kademeli olarak gönderilmeye başlandı. Süreç, portföy yapısı daha likit olan para piyasası fonlarından başlayacak. Sürecin operasyonel yükünü ve tasfiyesini üstlenmek üzere Türkiye'nin iki dev finans kurumu yetkilendirildi:
Türkiye İş Bankası ve Ziraat Bankası.
SPK, Tera Portföy fonlarının tasfiyesi ve ödemeleri için İş Bankası'nı görevlendirirken; Pusula, Atlas, Hedef, A1 Capital, Bulls ve Pardus Portföy fonları için ise Ziraat Bankası'nı yetkilendirdi.
NASIL UYGULANACAK?
1 milyon liralık üst sınır, yatırımcının toplam varlığına değil, sahip olduğu her bir fona ayrı ayrı uygulanacak.
Yani farklı portföy şirketlerinde üç ayrı fona yatırım yapmış ve mutabakatı tamamlanmış bir kişi, her bir fondan ayrı ayrı ara ödeme alabilecek.
Tasfiye zinciri, yapısı gereği nakde çevrilmesi en kolay olan, düşük riskli para piyasası fonlarından (PPF) başlatılıyor. Hisse yoğun veya likiditesi düşük hisselere sıkışmış fonlar ise piyasa derinliği gözetilerek zamana yayılacak. Bu bir tazminat ya da devlet hibesi değil. Yatırımcıya erken bir likidite imkanı sunuluyor. Alınan bu ara ödemeler, 6 aya kadar sürmesi beklenen nihai tasfiye tamamlandığında ana hakediş tutarından düşülecek (mahsup edilecek).
Resmiyete kavuşan tasfiye planı, paranın kaynağının tamamen fonların kendi ekosistemi ve adli süreçler olduğunu gösteriyor.
Kaynak üç ana kanaldan yaratılıyor:
Fonların Mevcut Kendi Varlıkları: İlk kaynak, tasfiye edilen fonların portföyünde bulunan nakit, tahvil, bono ve vadeli işlemlerden gelecek tutarlardır. İş ve Ziraat Bankası, bu finansal varlıkları piyasa koşullarını bozmadan, kademeli olarak nakde çevirerek ödeme havuzuna aktarıyor.
Adli El Koymalar ve Tedbirler: İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ve MASAK koordinasyonunda yürütülen ceza soruşturmalarında şu ana kadar Mşlyarlarca nakit ve mal varlığına el konuldu veya donduruldu.
Soruşturma derinleştikçe haksız kazanç sağlandığı tespit edilen tüm damarlar kurutuluyor ve bu bloke edilen paralar tasfiye havuzuna dahil ediliyor.
Haksız Kazanç İadeleri İçin Açılan Hesaplar: Sızan en çarpıcı kulis bilgisi fon operasyonlarından usulsüz veya haksız kazanç sağlayanların, cezai indirimlerden yararlanabilmek adına "isteğe bağlı iade" yapabilmesi için özel hesaplar açması söz konusu olacak.
Buraya yatırılan paralar da doğrudan mağdurların zararının karşılanmasında kullanılacak.
Konuştuğum duayen ekonomi kurmayları yapılan çalışmaları ve değerlendirmeleri şöyle veriyor.
'HIZI TAKDİRE ŞAYAN'
"Başkan Erdoğan'ın anında olaya el koyması, ardı ardına yapılan toplantılar ve verdiği talimatlar sonucu kurumlar anında mobilize oldu. Devlet mekanizmaları krizi sınırlama ve ödemelerle rahatlama sağlama noktasında hızlı bir refleks gösterdi. Mağdurlar için ara ödeme kararları sistemin güvenliğini ve yatırımcıyı koruma iradesi olarak tecelli ediyor. Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu çalışmaları sürerken, Cumhurbaşkanlığı Fon Koordinasyon Kurulu, ekonomi yönetiminin ve SPK'nın attığı ARA ÖDEME adımı, tasarruf sahibinin aylarca sürecek mahkeme veya tasfiye kuyruklarında bekleyerek likidite krizi yaşamasını engellemek adına son derece rasyonel bir kalkan olacak. Paranın sisteme geri dönüş şekli, piyasaya ek bir enflasyonist baskı yaratmayacak cinsten; çünkü sistem kendi kendini tasfiye ediyor. Nihai tasfiye bittiğinde fon varlıklarının gerçek değeri ortaya çıktığında son duruma göre yeni kararlar gündeme girebilir" Bir yandan suçsuz şirketlerin ve 19 fonun üzerindeki mal varlığı tedbirleri kaldırılıp ekonomi çarklarının dönmesi sağlanırken, diğer yandan haksız kazanç elde eden manipülatörlerin tepesine Devlet Denetleme Kurulu (DDK) ve yargı eliyle biniliyor.
TMSF bünyesinde her sorunlu fona özel hesaplar açılması, paraların buharlaşmasını tamamen engelliyor.
Kurulda, benzer krizlerin bir daha asla yaşanmaması adına Sermaye Piyasası Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Taslak metne nihai hali verildi. Bu demek oluyor ki bundan sonra hiçbir manipülatör, vatandaşın helal parasına göz dikemeyecek.
