Şimdi de 9 Aralık gününün çok önemli olduğu empoze ediliyor. Avrupa liderleri Brüksel'de bir araya gelecekler, sihirli değnekleriyle bir dokunuşta İtalya'nın, bir dokunuşta Yunanistan'ın ve İspanya'nın borçlarını sıfıra indirecekler. Hatta bu sihirli değneği Standart and Poors ve Moodys'e de dokundurup düşen notları da yeniden eski seviyelerine yükseltecekler.
Bu aralar para sihirbazlarının derdi "Noel rallisi" ile yeni yıla yüklü parayla girmek. Yine avuçlarının içi kaşınıyor herhalde...
Önce 9 Aralık'ta olası kararların neler olacağına değinelim...
İtalya'nın yaklaşık 2.2 trilyon dolar kamu borcu var. 2014 sonuna kadar yarım trilyon doların üzerinde geri ödeme yapmak zorunda. Yunanistan ve İspanya'nın da durumları İtalya'dan farklı değil ekonomilerin büyüklüklerine göre. Bu denli yüksek borç geri ödemelerine rağmen gerekli miktara ulaşacak tahvil ihracı yapamıyorlar. Bu yüzden faiz oranlarını sürekli yukarı çekmek zorunda kalıyorlar. Geçen hafta İspanya Hazinesi yüzde 6.5'ların, İtalya Hazinesi yüzde 7'lerin üzerinde faiz verdiler tahvillerine. Yunanistan'ı hiç sormayın yüzde 25'lere şükrediyorlar. Kısacası, Euro Bölgesi ülkeleri, şimdilik Almanya ve kısmen Fransa hariç, ödeme güçlüğü çekiyor, acil likiditeye ihtiyaçları var. Aksi takdirde vadesi gelmiş tahvillerin yükümlülüklerini yerine getiremeyecekler.
AYNI ÖNLEMLER
Bugüne kadar bir dizi önlemler yazıldı kağıt üzerine, ama uygulama kısmına gelince Almanya ayak sürüdü.
Bundan sonra ne olur? Yani, Avrupa plan yapmanın ötesine geçebilecek mi? 9 Aralık için piyasa aktörleri umut besliyorlar, ralliye hazırlanıyorlar.
Olası önlemlere kısaca göz atalım...
* Avrupa Finansal İstikrar Fonu'nun (EFSF) kaynağı yükseltilecek ve fondan kimsenin almak istemediği sorunlu ülkelerin tahvilleri alınacak. Fona alınan tahviller teminat gösterilerek Avrupa Merkez Bankası'ndan borçlanıp yeni bir kaynak yaratılacak. Tabii, bunla da İtalya, İspanya ve Yunanistan hazinelerinin kağıtları alınacak. Yani, kaldıraçlandırma ile hacim artırılacak.
* Ortak tahvil ihracı da listede yer alan önlemlerden. Euro cinsinden olmasına rağmen ülkelerin kendi ihraç ettikleri tahvil faiz oranları arasındaki fark iyice açıldı. Almanya yüzde 2 ile, İtalya yüzde 7 maliyet ile finansman yapabiliyor. Fransa'nın öncülüğünü yaptığı bu adım atılırsa, ortak tahvil satışından gelen para ile sorunlu ülkelerin tahvilleri alınarak borç çevirmelerine katkı yapılacak.
IMF DEVREDE
* Yapay solunum cihazına bağlı yaşayan Yunanistan'ın tahvillerine sahip bankalar gönüllü olarak eğer kabul ederlerse alacaklarının bir kısmından feragat edecekler. Yüzde 50 olursa, 100 eurosunun tamamını batırmak yerine 50 euroyu feda edip, kalan 50 euroyu kurtarma kararı verecekler bir yerde.
Son olarak, IMF'nin de devreye girmesi söz konusu. Sorunlu ülkeler IMF üyeleri oldukları için, IMF'deki SDR'larını (Dolar, yen, euro ve sterlinden oluşan sanal para birimi) alıp, bunu Avrupa Merkez Bankası'nda euroya çevirtip vadesi gelmiş tahvillerinin ana paralarını ödeyecekler. Yeni Başkanı Lagarde'nin açıklamasına göre IMF'nin şuan itibariyle 390 milyar dolar kaynağının olduğunu anlıyoruz. Çözüm olur mu? Biraz zor gibi görünüyor. Son bir ekleme yapalım. Bu hafta başından 2013 başına kadar 6 büyük merkez bankası swap işlemi ile dolar likiditesi sağlayacak bankalara.
Durum böyle. 9 Aralık'ta yukarıda kısaca değindiğimiz önlemler dile getirilecek. Yani, aylardır konuşulan ve bizim yazdığımız önlemler. Hepsi üzerinde hep fikir olursa liderler, gelsin Noel rallisi. Peki, sonrası?
