ABD ile İran arasında Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yapılacak kritik görüşmeler, kırılgan ateşkesi kalıcı barışa dönüştürme hedefi taşıyor. Ancak taraflar arasındaki derin görüş ayrılıkları sürecin zorlu geçeceğini işaret ederken, SATRANÇ masasında; Hürmüz Boğazı'nın kontrolü, nükleer program ve siyonist Netanyahu'nun Lübnan saldırıları kilidinin nasıl aşılacağı merakla bekleniyor. Satranç masasında, İran'ın elindeki altın koz Hürmüz Boğazı'nın kontrolü. En kırılgan dosya: Lübnan. ABD Başkanı Trump'ın önceliği Hürmüz Boğazı'nı hemen açtırmak. İslamabad'da yapılması planlanan kritik müzakereler öncesi Al Jazeera'den dikkat çeken bir analiz yayımlandı. İran'ın müzakere masasına güçlü bir pozisyonda geldiği belirtilen analizde, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolün Tahran'ın en önemli kozu olduğu ve bu durumun, küresel enerji akışını etkileyebilecek stratejik bir baskı unsuru yarattığı ifade edildi. 40 günlük savaşta ABD ve İsrail'in hedeflerine ulaşamadığını gördük. ABD ve İsrail'in başarısızlığının İran'a ciddi bir müzakere gücü kazandırdığı görülüyor. Askeri operasyonların 13 bin hedefi vurmasına rağmen siyasi başarıya dönüşmediği, Washington'ın elindeki askeri kartın etkisini yitirdiği dikkatleri çekti.
AVANTAJ MI RİSK Mİ?
Hürmüz Boğazı'nın İran için "kilit koz" olduğunu, ancak aynı zamanda bölgesel baskılara açık bir zayıflık da oluşturduğu konuşuluyor. Boğazın Umman ile paylaşıldığını hatırlatan stratejik değerlendirmelerde, bu alanın bir "geçişi ücretli gişeye" dönüştürülmesinin İran için zafer değil, farklı bir bağımlılık anlamına gelebileceği de vurgulanıyor. Analizde, Lübnan meselesinin müzakerelerin hassas başlığı olduğu vurgulandı. ABD medyasından çarpıcı Lübnan iddiası: Amerikan CBS News kanalına konuşan ve adı açıklanmayan iki kaynak, Trump'ın Lübnan'la ilgili tutumunun nasıl değiştiğini aktardı. Habere göre, ABD Başkanı Trump, ilk başta Lübnan'ın da geçici ateşkes anlaşmasına dahil edilmesine onay verdi. Görüşmelere aracılık eden kişiler de Lübnan'ın anlaşmanın bir parçası olduğunu düşündü ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi gibi isimler kamuoyuna bu yönde açıklamalar yaptılar. İran savaşında NATO ülkelerinden beklediğini bulamayan ABD Başkanı Trump'ın kızgınlığı sürüyor. ABD basını Başkan Donald Trump ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin Beyaz Saray'daki görüşmesinin perde arkasını yazarak çarpıcı iddialarda bulundu. Politico sitesinin üç Avrupalı yetkili ve konuyla ilgili bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberinde, Trump ve Rutte'nin Beyaz Saray'da 8 Nisan'da yaptığı görüşme ele alındı. Görüşmenin "gergin" geçtiği belirtilen haberde, Trump'ın NATO müttefiklerinin savaşta "eylemsiz kalması" nedeniyle görüşmede Rutte'ye "öfke kustuğu" ileri sürüldü. Haberde, Trump'ın NATO ülkelerinin destek vermemesine yönelik "kısasa kısas planladığını" ima ettiği ve görüşmenin genel itibarıyla "tehdit yağmuru" şeklinde geçtiği iddia edildi. NATO zirvesinin 7-8 Temmuz'da Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan misafirliğinde Ankara'da yapılacak olması üzerinde olası gelişmelerde küresel analizlere konu olmayı sürdürüyor. Türkiye'nin NATO ve Avrupa güvenliğindeki rolüne ilişkin Hollanda Dışişleri Bakanı Berendsen: "Türkiye NATO'da çok önemli bir rol oynuyor. Sonraki NATO Zirvesi Ankara'da olacak; bu çok önemli ve Türkiye'nin NATO'daki önemini de gösteriyor" dedi. Birliğin hayati öneme sahip olduğunun, neticede NATO'nun gücünün beraberlikten geldiğinin altını çizen Berendsen, 2025'teki zirvenin savunma harcamaları hakkında olduğunu ve temel sorunu da "doğu kanadındaki Rusya tehdidinin" teşkil ettiğini anımsattı. Berendsen, NATO toprakları düşünüldüğünde daha fazla tehdidin bulunduğuna işaret ederek: "Tabii ki Türkiye, NATO'nun güney kanadında, terörle mücadelede çok önemli bir rol oynuyor. Bunu göz önünde bulundurarak bir sonraki NATO zirvesi tartışmalarının bir parçası haline getirmek çok değerli" diye konuştu. ABD'nin NATO'an çekilmesi ihtimaline dair tartışmalara ve Hollanda'nın NATO'ya dair perspektifine ilişkin Berendsen, NATO'nun ve önemli bir NATO ortağı olarak ABD'nin ülkesinin güvenliği için hayati olduğu ifadesini kullandı. Berendsen, bu nedenle ülkesinin, ABD'nin savunma harcamalarında yük paylaşımına ve Avrupa ülkeleri olarak NATO kapsamında daha fazla sorumluluk almaya dair endişelerine her zaman yanıt vermek istediğini söyledi.
TÜRKİYE'NİN ROLÜ
Daha fazla endişe olduğu takdirde bunları ele almaya ve konuşmaya her zaman hazır olduklarını kaydeden Berendsen: "Aynı zamanda, ABD'nin NATO'da yer alması sadece biz Avrupa ülkeleri için önemli değil; ABD'nin de NATO'da kalarak önemli bir rol oynaması kendi çıkarlarına uygun çünkü nihayetinde hepimizin koruması gereken ortak güvenlik çıkarlarımız var" değerlendirmesinde bulundu. Berendsen, ABDİran arasında sağlanan ve İsrail'i de kapsayan geçici ateşkes ve gerilimin tekrar yükselme ihtimaline ilişkin; en büyük endişelerinin son birkaç haftadır bölgede devam eden gerilimin tekrar artması olduğunu ve gelecekte bunun tekrar yaşanmayacağından henüz emin olamayacaklarını dile getirdi. Berendsen, çok önemli bir sorunun da Hürmüz Boğazı nedeniyle duyulan ekonomik endişe ve Avrupa'daki fiyatlara etkisi olduğu yorumunda bulundu. Berendsen, birçok ülkenin benzer endişelere sahip olduğunu belirterek: "Bizim için önemli olan, uluslararası ortaklarla baskı uygulamak ve gerginliğin azaltılmasını sağlamak, bölgesel aktörlerin de dahil olduğu, geleceğe yönelik kalıcı bir planın oluşturulmasını sağlamak" dedi. Berendsen; Gazze, Batı Şeria ve Lübnan'daki duruma ilişkin, ABD/İsrail-İran çatışması devam ederken Gazze ve Batı Şeria'daki duruma da dikkat edilmesi gerektiğini söyledi. "Gazze ve Batı Şeria'ya insani yardım ulaşması için uluslararası baskı gerekiyor" diyerek Cumhurbaşkanımız Erdoğan'ın bu yoldaki düşüncelerini destekledi.
SONUÇ
GELECEK AY GÜNDEME TRUMP-NATO ÜLKELERİ KAVGASI OTURACAK. 7-8 TEMMUZ'DA ANKARA'DA YAPILACAK NATO ZİRVESİNDE GÖZLER DÜNYANIN BARIŞ ADAMI CUMHURBAŞKANIMIZ ERDOĞAN'IN YAPACAĞI HAMLELERE ÇEVRİLECEK.
