• BUGÜNKÜ YENİ ASIR
  • Namaz Vakitleri
  • VavTv Canlı Yayın
Antalya’da jeopolitik satranç

BÜLENT ERANDAÇ

Antalya’da jeopolitik satranç

Tüm yazıları
Giriş Tarihi: 13 Kasım 2026

Antalya'da COP31 Zirvesi, yalnızca doğanın ve gezegenin geleceğinin tartışıldığı bir çevre buluşmasına değil, Türkiye'nin Liderliğinde küresel güç dengelerinin adeta yeniden kurgulandığı tarihi bir jeopolitik satranç tahtasına ev sahipliği yaptı

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında düzenlenen zirve; 196 ülke ve Avrupa Birliği delegasyonlarını bir araya getirirken, Liderler Zirvesi ayağında 95 ülkeden devlet ve hükümet başkanları ile 7 uluslararası kuruluş temsilcisi olmak üzere toplam 102 lider ve 300'ü aşkın bakan Antalya'da buluştu.

DİPLOMASİ MERKEZİ
Kâğıt üzerinde küresel sıcaklık artışı, temiz enerji dönüşümü ve sıfır atık hedeflerinin konuşulduğu bu dev organizasyon; perde arkasında Orta Doğu'dan Kafkaslar'a, Güney Asya'dan küresel ateşkes arayışlarına kadar dünyanın en yakıcı krizlerinin çözümlenmeye çalışıldığı bir diplomasi merkezine dönüştü. Zirvenin en sarsıcı ve dünya kamuoyunda en geniş yankı uyandıran anı, ev sahibi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açılış konuşması oldu. Erdoğan, iklim adaleti ve insanlık onurunu aynı potada eriten derinlikli hitabında, sözü doğrudan Gazze'de yaşanan insanlık dramına getirdi. Gazze'de yalnızca bir soykırım değil, asırlık zeytin ağaçlarının kesildiği, toprağın ve suyun zehirlendiği devasa bir "çevre kıyımı" yaşandığını vurgulayan Erdoğan; Siyonist, katil, soykırımcı Netanyahu- İsrail'in politikalarına karşı küresel vicdanı ayağa kaldıran tarihi bir çıkış yaptı. Zirveye İsrail hükümetinin davet edilmemiş olmasıyla daha başlangıçta güçlü bir siyasi tavır koyan Ankara, Erdoğan'ın kürsüden yönelttiği "Kış şartları ve sel altında yaşam mücadelesi veren Gazzeli çocukların dramı üzerinden güç gösterisi yapmak zayıflıktır, acizliktir, hepsinden öte vicdansızlıktır" sözleriyle bu duruşu zirveye taşıdı. Türkiye'nin bölgeye göndermek istediği insani yardım ve konteynerlerin engellenmesini sert bir dille eleştiren Erdoğan, tecrit politikalarının derhal son bulması gerektiğini ilan ederek iklim zirvesinin merkezine insan hayatını ve adaleti yerleştirdi. Ancak Antalya'nın stratejik ağırlığı yalnızca kürsüden verilen mesajlarla sınırlı kalmadı; Türkiye etrafında devam eden ABD-İran savaşı, Rusya- Ukrayna savaşı, katil Netanyahu'nun Lübnan'a, Suriye'ye, Gazze'ye yaptığı saldırılar genel ve ikili görüşme odalarında bölgesel mimariyi doğrudan ilgilendiren kritik temaslarla yürütüldü.

ATEŞKES ZEMİNİ ELE ALINDI
Bu temasların başında, Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi'ne katılan ilk İran Cumhurbaşkanı olarak Antalya'ya gelen Mesud Pezeşkiyan ile Cumhurbaşkanı Erdoğan arasındaki tarihi buluşma yer aldı. ABD yönetiminin iklim müzakerelerinden çekilerek zirveye resmi heyet göndermediği bir konjonktürde, ABD ile İran arasındaki gerilim ve savaş atmosferinin sona erdirilmesine yönelik ateşkes zemini Antalya'da derinlemesine ele alındı. Türkiye, hem Tahran ile kurduğu doğrudan iletişim kanalı hem de uluslararası arabuluculuk kapasitesiyle, bölgede yayılma riski taşıyan çatışmaların durdurulması ve kalıcı bir ateşkesin inşası için kilit bir diplomatik köprü rolü üstlendi. Antalya'daki diplomasi trafiğinin bir diğer stratejik ayağını ise Türkiye'nin Avrasya ve İslam dünyasındaki sarsılmaz ortaklıkları oluşturdu.

İKİ MİLLET TEK DEVLET ŞİARI
Aile fotoğrafı çekiminde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın hemen solunda yer alan Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile sergilenen yakınlık ve samimiyet, "iki devlet, tek millet" şiarının küresel platformlardaki en güçlü yansımasıydı. COP29'un ev sahibi Bakü'den COP31'in ev sahibi Antalya'ya uzanan bu kesintisiz dayanışma hattı, Güney Kafkasya'daki barış süreçlerinden enerji koridorlarına kadar ortak stratejik vizyonun teyidi niteliğindeydi. Eş zamanlı olarak Erdoğan'ın Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile gerçekleştirdiği görüşme, Güney Asya ile Orta Doğu arasındaki güvenlik ve kalkınma bağlarını tahkim ederken, Gazze'den bölgesel istikrara kadar İslam dünyasının ortak refleks geliştirmesi adına önemli bir zemin sundu. Erdoğan ile Katar Emiri'nin Körfez'in kaderini ele almaları ve Mekke Savunma Anlaşması'nın genişlemesi Akdeniz fırtınasının bir başka esişiydi. Antalya'da gerçekleştirilen COP31 İklim Zirvesi, Türkiye'nin artık yalnızca bölgesel gelişmeleri izleyen değil, küresel gündemi belirleyen ve krizlere çözüm üreten bir merkez ülke konumuna ulaştığını kanıtladı. Yüzü aşkın dünya liderinin ve yüz doksan altı ülkenin temsil edildiği bu dev buluşma; bir yanda Gazze'nin sesi olan vicdani bir manifestoya, diğer yanda ABD-İran hattındaki ateşkes arayışlarından Bakü ve İslamabad ile kurulan stratejik kenetlenmeye uzanan çok boyutlu bir diplomasi zaferine sahne oldu. Akdeniz'in kıyısı Antalya'dan yükselen Erdoğan-Türkiye iradesi, gelecek on yılın uluslararası siyasetine şimdiden güçlü bir damga vurdu. Antalya'da 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), küresel medyanın en sıcak gündem maddesi hâline gelirken uluslararası siyasete yön veren güçlü mesajlara sahne oldu. 196 ülke ve Avrupa Birliği temsilcileri ile 102 liderin katıldığı zirve, hem teknik iklim hedefleri hem de jeopolitik duruşuyla dünya kamuoyunda geniş bir etki yarattı.

DIŞ BASINDA SES GETİRDİ
Dünyanın önde gelen medya kuruluşları, Antalya'daki buluşmayı yalnızca bir çevre konferansı olarak değil, küresel krizlerin ortasında şekillenen yeni bir diplomasi ve enerji dönüşümü merkezi olarak yorumladı. İngiltere merkezli ajans, zirveyi savaşların ve enerji krizlerinin gölgesinde değerlendirdi ve Türkiye'nin 2035 yılına kadar küresel ekonomide elektriğin payını üçte birin üzerine çıkarma hedefini ön plana çıkardı. İngiliz The Guardian, Türkiye'nin eylem gündemini yönettiği ve Avustralya'nın resmi müzakereleri yürüttüğü alışılmadık iş bölümüne dikkat çekti. Türkiye'nin sıfır atık, döngüsel ekonomi ve metan emisyonları konusundaki öncü rolünü vurguladı. Fransız Le Monde, küresel çatışmaların ve belirsizliklerin arttığı bir dönemde Antalya'dan yükselen çok taraflı diplomasi mesajlarını öne çıkardı. Japon medyası, Türkiye'nin elektrifikasyon hamlesinin yanı sıra yapay zekânın sürdürülebilir kullanımı için küresel ortak ilkeler belirleme çağrısına geniş yer ayırdı.

DÖRT ANA EKSENDE MESAJ
Liderler Zirvesi'nin açılış oturumunda ve yüksek düzeyli toplantılarda verilen mesajlar, önümüzdeki on yılın küresel yol haritasını belirleyen dört ana eksende toplandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Gazze'de yaşanan insanlık dramının aynı zamanda büyük bir çevre yıkımı olduğunu ilan etti. İklim krizinin savaşlardan ve insani trajedilerden bağımsız düşünülemeyeceği mesajı dünyaya güçlü bir şekilde verildi. Zirvede yeni ve soyut vaatler yerine mevcut kararların uygulanması istendi. Türkiye ve Avustralya ortaklığında öne çıkarılan "35 by 35" girişimiyle, küresel enerji tüketiminde elektriğin payının 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarılması hedeflendi. Antalya Zirvesi, büyük güçlerin iklim müzakerelerinden çekildiği bir dönemde küresel iş birliğinin devam edebileceğini gösteren kritik bir eşik oldu.

Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Turkuvaz Medya Grubu’na aittir. Kaynak gösterilse veya habere aktif link verilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı ya da bir bölümü kesinlikle kullanılamaz.
Ayrıntılar için lütfen tıklayın.