Can Azerbaycan Karabağ Zaferi'nin 6. yıl dönümü kutlamaları kapsamında bugün (8 Kasım) kadim kültür başkenti Şuşa'da çok özel ve görkemli etkinlikler düzenleniyor.
Tarihin göğsüne altın harflerle kazınan Karabağ Zaferi, yalnızca otuz yıllık bir vatan hasretinin bitişi değil; Türk Cumhurbaşkanları Recep Tayyip Erdoğan ve İlham Aliyev'in el ele vererek yazdığı, "Bir Millet, İki Devlet" şiarının arşa yükseldiği ve Kafkasya'nın makûs talihini değiştiren bir asrın mukaddes mühür oldu. Karabağ'da 44 günlük vatan muharebesinde Türkiye'nin "Tüm imkanlarımızla Azerbaycan'ın yanındayız" haykırışı, Erdoğan ve Aliyev'in ebedi kardeşliğiyle birleşerek çelikten bir iradeye dönüşmüştü. Can Azerbaycan ile Türkiye'nin kardeşliği Türk dünyasının damarlarındaki asil kanı harekete geçirmiş, sadece cephede değil, uluslararası diplomasi masalarında da her türlü tehdide karşı göğüs geren bir kalkan oldu. Bugün Karabağ Zaferi törenlerinde Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Aliyev'in yan yana, el ele sergileyeceği vakur duruş, sıradan bir diplomatik protokolün çok ötesinde olacak. Karabağ-SUŞA'dan verilecek fotoğraf karesi; et tırnaktan ayrılmaz diyen ecdadın vasiyeti, Nuri Paşa'nın Kafkas İslam Ordusu'nun ruhu ve modern dünyada eşine az rastlanır bir sadakat abidesi olarak yaşayacak. EVET. Bugün (Pazar) gerçekleşecek zafer törenlerinde dalgalanan üç renkli Azerbaycan bayrağı ile ay-yıldızlı al bayrak, Erdoğan ve Aliyev'in omuz omuza duruşuyla geleceğe yürüme kararlılığının ifadesi olacak. Bu gurur, tüm Türk dünyasının atan tek kalbi oluşunu gösterecek.
MANEVİ ANLAMI
Karabağ Zaferi, sadece işgal altındaki toprakların kurtarılması değil; bu zafer, Türk milletinin haksızlığa ve zulme karşı topyekun başkaldırısıdır. 30 yıl boyunca Minsk Üçlüsü gibi yapıların oyalama taktiklerine, Hocalı'nın dinmeyen acısına ve yerinden edilmiş bir milyon Türkün vatan hasretine son verilişti. Karabağ zaferi, Türk dünyasının kendi göbeğini kendinin kesebileceğini, askeri ve teknolojik üstünlüğüyle (SİHA'lar ve modern harp stratejileri) yeni bir çağ açtığını kanıtlamıştı. Yıllarca istikrarsızlıkla, çatışmalarla ve küresel odakların manipülasyonlarıyla anılan Kafkasya, Karabağ Zaferi sayesinde nihayet kalıcı bir istikrar zeminine kavuşturdu.
Karabağ'ın istiklali, Ermenistan dahil tüm bölge ülkeleri için refah ve ticaret kapılarını aralayan bir dinamiği oluşturdu. Karabağ zaferiyle birlikte hayata geçen hatlar, (ZENGEZUR KORIDORU) Londra'dan Pekin'e uzanan Hazar geçişli Doğu-Batı ticaret koridorunu güvenli hale getirecek, Kafkasya'yı küresel lojistiğin kalbi yapacak.
15 Haziran 2021'de işgalden kurtarılan kadim kültür başkenti Şuşa'da imzalanan beyanname, askeri, siyasi ve ekonomik bir kader ortaklığı metni oldu. Anlaşmanın Şuşa'da imzalanması, dosta güven düşmana korku veren, Kafkasya'da Türk mührünün ebediyen sökülemeyeceğini gösteren en stratejik diplomatik hamle. Şuşa Beyannamesi ile iki ülkeden birine yapılacak herhangi bir askeri tehdit veya saldırı, diğerine de yapılmış sayılıyor. Bu dinamik, Türkiye ve Azerbaycan arasında fiili bir askeri ittifak kurarak dış müdahalelere karşı aşılmaz bir set çekiyor.
Savunma sanayisinden enerjiye, eğitimden ortak ordu doktrinine kadar iki devletin yapıları birbirine entegre ediliyor. Can Azerbaycan'ın Karabağ Zaferinden ardından Güney Kafkasya, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından bu yana gördüğü en köklü stratejik dönüşümü yaşıyor. Can Azerbaycan'ın mutlak zaferiyle sadece otuz yıllık bir bölgesel uyuşmazlık çözülmekle kalmadı; küresel ticaret yollarının, enerji jeopolitiğinin ve kıtasal lojistik koridorların ağırlık merkezini de Hazar-Kafkasya eksenine kaydırdı. Bugün gelişen tablo, yalnızca Bakü ve Ankara'nın ortak zaferi değil, Türk Devletler Teşkilatı ve Pekin'den Londra'ya uzanan yeni bir Avrasya denklemini işaret ediyor. Karabağ Zaferi, Kafkasya'da Rusya merkezli geleneksel denge mekanizmalarını yapısal bir değişime zorladı. Bölgede yıllarca bir "istikrarsızlık kaması" olarak kullanılan AZERBAYCANERMENİSTAN krizi çözülünce, Türkiye ve Azerbaycan ekseni Kafkasya'nın güvenlik ve entegrasyon mimarisinin kurucu aktörleri haline geldi.
ZENGEZUR KORİDORU
Bu yeni dönemin en somut ve stratejik çıktısı şüphesiz Zengezur Koridoru'dur. Can Azerbaycan'ı Nahçıvan üzerinden doğrudan Türkiye'ye bağlayacak olan bu hat, küresel lojistik analizlere göre yıllık 100 milyar dolarlık bir ticaret hacmi potansiyeline sahip. Zengezur, Süveyş Kanalı gibi deniz rotalarına alternatif, Kuzey Koridoru'na (Rusya) kıyasla çok daha güvenli ve istikrarlı bir karasal arter sunuyor. Bu küresel koridor, Türkiye'yi Asya ile Avrupa arasında vazgeçilmez bir lojistik üs ve küresel tedarik zincirlerinin ana merkezi konumuna yükseltiyor.
Kuzey Koridoru (Rusya) Ukrayna savaşı ve yaptırımlar nedeniyle Riskli duruma düştü. Güney Koridoru (Babülmendep/Süveyş / Deniz) Kızıldeniz'deki jeopolitik gerilimler nedeniyle kırılganlık gösteriyor. Türkiye ve Can Azerbaycan'ın merkezinde olduğu Orta Koridoru (Zengezur Hattı) Karabağ sonrası anlaşmalarla Yüksek / Güvenli En kısa karayolu/demiryolu entegrasyonu olarak değerlendiriliyor.
Avrupa'nın Rus gazına alternatif arayışı sürerken, Trans- Hazar havzasındaki devasa enerji kaynaklarının batıya aktarılması hayati bir zorunluluk haline geldi.
Türkiye ile Azerbaycan arasında imzalanan Doğal Gaz Alanında İş Birliği Anlaşması, Türkmenistan gazının Hazar Denizi üzerinden transit olarak TANAP'a entegre edilmesinin önünü açtı. Bu jeoekonomık hamle, Türkmenistan'ın gaz ihracatında Çin'e olan bağımlılığını dengelerken, Türkiye'yi sadece bir transit ülke olmaktan çıkarıp küresel bir enerji hub'ı(merkezi) haline getiriyor. Enerjinin kalbi artık Hazar'ın iki yakasındaki Türk devletlerinin ortak iradesiyle atıyor.
ORTA KORİDOR
Çin'in milyar dolarlık küresel vizyonu "Bir Kuşak, Bir Yol" (BRI) projesi, Rusya-Ukrayna savaşı sonrası ciddi bir güzergah kriziyle karşılaşmıştı. Pekin'den çıkan bir ürünün Londra'ya kesintisiz, hızlı ve en ekonomik şekilde ulaşabilmesi için Trans-Hazar Uluslararası Taşıma Güzergâhı, yani Orta Koridor tek rasyonel seçenek olarak öne çıktı. Zengezur Koridoru'nun bu omurgaya eklemlenmesi, Çin ile Avrupa arasındaki sevkiyat sürelerini deniz yoluna kıyasla yarı yarıya kısaltarak 12-15 güne indiriyor. Türkiye ve Azerbaycan, Kuşak ve Yol stratejisinin tam kalbine yerleşerek, küresel ticaretin kurallarını yeniden yazıyor.
SONUÇ
Can Azerbaycan Karabağ'da dökülen şehit kanlarıyla kazanılan zafer, askeri bir başarıdan çok daha fazlasını ifade ediyor. Karabağ zaferi, Türk dünyasını coğrafi olarak birbirine bağlayan, Doğu ile Batı arasındaki ticaretin rotasını belirleyen ve Kafkasya'yı küresel vesayet savaşlarının alanı olmaktan çıkarıp refahın merkez üssü yapan tarihi bir kırılma noktası olarak tarihin beyaz sayfalarında yerini aldı. Başkan Erdoğan, TÜRKİYE-CAN AZERBAYCAN EBEDİ BERABERLİĞİ bağlamında, bu gerçeği, "21. yüzyıl Türklerin olacaktır" sözüyle dünyaya ilan etti.
