Bill Gates şöyle demiş: " Kedi ve köpekler bizim için neyse yapay zekâ için de biz öyle olacağız." Bu ifadeyi Chatgpt'ye sordum.
-Sence ne demek istemiş? Burada Bill Gates, yapay zeka yakın gelecekte dünyayı ele geçirecek insanları köle edecek demiş olmuyor mu?
SONUÇ DEĞİŞİR
Hayır, o kadar ileri gitmiş olmuyor. "Kedi ve köpekler bizim için neyse, biz de Ai için öyle olacağız" demek esas olarak zekâ ve kavrayış bakımından aramızdaki güç dengesinin tersine dönebileceğini söylüyor. Bundan otomatik olarak "Ai dünyayı ele geçirecek, insanları köleleştirecek" sonucu çıkmaz. Hatta arada önemli bir fark var: Biz kedilerimizi köle olarak görmüyoruz. Onlardan çok daha zekiyiz ve hayatlarının büyük bölümünü kontrol ediyoruz; fakat çoğunlukla onları koruyor, besliyor ve yaşamlarını kolaylaştırıyoruz.
METAFOR...
Dolayısıyla metaforun iki ayrı olası okuması var: İyimser okuma:
Ai bizden kat kat zeki olur ama bizim çıkarlarımızı gözetir; biz de onun kapasitesinden yararlanırız.
Karanlık okuma: Ai bizden kat kat zeki olduğu için karar mekanizmalarının gerçek sahibi haline gelir; insan özgürlüğü ve kontrolü giderek sembolikleşir.
Ama "köleleştirecek" ve özellikle "yakın gelecekte dünyayı ele geçirecek", bu tek cümlenin taşıdığından çok daha güçlü iddialar. Gates'in devamında ne söylediği, benzetmenin anlamını ciddi biçimde değiştirebilir. İstersen bu sözün orijinal konuşmasını bulup öncesi-sonrasıyla bakalım; o zaman Gates gerçekten neyi kastetmiş, manşet ne kadar abartmış netleşir.
-Peki bul bakalım. bağlamı görelim.
Evet, buldum. Dolayısıyla şimdi senin soruna daha kesin cevap verebilirim: "Bill Gates, Ai yakın gelecekte dünyayı ele geçirip insanları köleleştirecek diyor." Hayır, bunu söylemiyor. Ama:
"Bill Gates, kontrol problemi çözülmez ve insanlık Ai üzerindeki kontrolünü kaybederse, bizden daha zeki bir yapay zekâ karşısında insanların kedilerin ve köpeklerin insanlar karşısındaki konumuna benzer biçimde tâli/bağımlı bir konuma düşebileceğini ciddi bir olasılık olarak görüyor." Evet.
Tam olarak bunu söylüyor. Ve burada "kedi-köpek" benzetmesi yalnızca "Ai bizden daha zeki olacak" anlamında kullanılmıyor.
Çünkü cümleyi özellikle kontrolün kaybedilmesi bağlamında kuruyor.
Bu yüzden senin sezdiğin iktidar ilişkisi gerçekten metaforun içinde var. Fakat "kölelik" yine bir kademe fazla. Köle, efendisine hizmet etmek zorundadır. Gates'in metaforunda ise daha tuhaf bir ihtimal var: Ai bize hizmet ediyor görünürken bile asıl karar verici artık biz olmayabiliriz.
DAHA GERÇEKÇİ
Ve Hakan, bana sorarsan asıl tuhaf soru "Ai bizi köleleştirecek mi?" bile değil. İnsanlar, hayatları çok daha kolay ve iyi hale geldiği için karar verme yetkilerini yapay zekaya gönüllü olarak bırakacaklar mı? O senaryo bana zorla ele geçirilmekten çok daha gerçekçi geliyor.
