Dünyanın enerji akışının yüzde 25'inin gerçekleştiği HÜRMÜZ BOĞAZI ABD/İRAN savaşı nedeniyle kapanınca, bölgesel güvenlik mimarisinde TÜRKİYE kilit bir aktör olarak öne çıktı. Türkiye; artan jeopolitik krizler ve küresel deniz rotalarındaki (Hürmüz ve Babülmendep boğazları) kırılganlıklar karşısında kritik bir enerji merkezi konumuna yükseldi. Sahip olduğu boru hatları, LNG altyapısı ve Avrupa ile entegre şebekesi sayesinde TÜRKİYE'nin enerji arz güvenliğinde sadece bir "köprü" değil, güvenli bir liman ve fiyat belirleme merkezi olduğu dünya basınında manşetlere taşınıyor. Enerji krizinin derinleştiği noktada, bütün konuları masaya yatırmak, ufuk açacak yol haritalarını tartışmak üzere Türkiye, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın ev sahipliğinde 22 Mayıs'ta İstanbul'da 2. İstanbul Doğal Kaynaklar Zirvesi (İNRES 2026) düzenliyor. Zirvenin açılışını Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yapacağı, küresel enerji mimarisi hususunda önemli mesajlar vereceği belirtildi.
SONDAJ GEMİLERİMİZ
İNRES 2026'da dünyaya verilecek mesajlar içinde, Cumhurbaşkanımız Erdoğan'ın sık sık vurguladığı "Güvenli Liman Türkiye" mottosu öne çıkacak. Erdoğan ve Bayraktar'ın çok önem verdikleri, BASRA KÖRFEZİ-SUUDİ ARABİSTAN-ÜRDÜN-SURİYE-TÜRKİYE yeni boru hattı ilmek ilmek örülmektedir. Önemli alternatif rotalardan birisi de Basra Körfezi. IRAK TÜRKİYE KALKINMA YOLU PROJESİ'nde dev yatırımlar sürmektedir. Küresel enerji dönüşümünün anahtarı olan yeşil hidrojenin üretimi ve Avrupa'ya taşınmasında, Türkiye coğrafi yakınlığı sayesinde en maliyet avantajlı tedarik yolu olarak öne çıkmaktadır. 2016 yılından günümüze kendi mühendislerimizle, kendi gemilerimizle, kendi ekipmanlarımızla Mavi Vatan'da arama faaliyetleri başarı ile gerçekleştiriliyor. Milli enerji filomuz bugün dünya dördüncüsü konumunda. Enerji filosuna yeni dahil edilen Çağrı Bey ve Yıldırım sondaj gemileri ile Türkiye'nin sondaj gemisi sayısı 6'ya çıkarıldı. Fatih, Yavuz, Kanuni, Abdülhamid Han, Çağrı Bey ve Yıldırım derin deniz sondaj gemileri görevde. Sondaj gemilerine ilave olarak Türkiye'nin Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi ve Barbaros Hayreddin Paşa Sismik Araştırma Gemisi olmak üzere iki adet sismik araştırma gemisi de bulunuyor. Fatih Sondaj Gemisi ile 2020 yılında Cumhuriyet tarihinin en büyük doğal gaz keşfi Karadeniz'de gerçekleştirildi. Sakarya Gaz Sahası'nda halihazırda 12 kuyudan üretim yapılıyor. Günlük üretim 9.5 milyon metreküpe ulaştı. Karadeniz'den bugüne kadar yaklaşık 6 milyar metreküp doğal gaz üretimi yapıldı. Hürmüz'ün kapalı oluşuyla birçok ülke doğal gaz sıkıntısı yaşarken Türkiye'nin sıkıntısı yok. Enerjinin stratejik rotasında kilit ülke Türkiye olurken; Trans-Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP), Güney Kafkasya Boru Hattı ile Trans-Adriyatik Boru Hattı (TAP) can veriyor. Azerbaycan Şah Deniz II sahasından çıkarılan gaz Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşınıyor.
BORU HATLARIMIZ
TürkAkım Gaz Boru Hattı: Rusya'dan Karadeniz tabanına döşenen iki hattan oluşuyor. Kıyıköy'den (Kırklareli) Türkiye'ye giriş yapıyor. Bir hat Türkiye'nin iç ihtiyacına, diğer hat ise Bulgaristan üzerinden Avrupa'ya gaz iletimi sağlıyor. Bakü-Tiflis- Ceyhan (BTC) Ham Petrol Boru Hattı: Azerbaycan (Hazar) petrolünü Gürcistan üzerinden Türkiye'nin Akdeniz kıyısındaki (Ceyhan) deniz terminaline ve oradan dünya pazarlarına ulaştırıyor. Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı: Kerkük ve diğer Irak sahalarındaki petrolü Türkiye'nin Akdeniz kıyısındaki Yumurtalık (Ceyhan) terminaline taşıyor. Batman-Dörtyol Ham Petrol Boru Hattı: Türkiye'nin kendi üretimi olan ham petrolü taşıyan yurt içi ana hattıdır. Mavi Akım Gaz Boru Hattı: Rus gazını Karadeniz altından geçerek doğrudan Türkiye'ye (Samsun) ulaştıran yüksek kapasiteli deniz geçişli bir hattır. Bakü-Tiflis- Erzurum (Şah Deniz) Doğal Gaz Boru Hattı: Azerbaycan gazını Gürcistan üzerinden Türkiye'ye (Erzurum) taşır. İran- Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı: İran gazını Doğu Anadolu'dan (Gürbulak) Türkiye pazarına ulaştıran ana iletim hattıdır.
SONUÇ
HÜRMÜZ Boğazı'nın kapanmasıyla varil fiyatları yükseldi. Enerji altyapılarına ve alternatif geçiş hatlarına yönelik saldırılar arz zincirini kırdı. Küresel piyasalarda; alternatif hatlar, farklı üretim merkezleri ve yeni tedarikçilerin yer aldığı bir sistemin inşası zorunlu hale geldi. Yeni enerji denkleminde TÜRKİYE, artık kilit ülke.
