ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan arasında İslamabad Mutabakat Zaptı dijital imzalanmıştı.
14 maddeden oluşan mutabat zaptında son detaylar İsviçre'de ABD Başkan Yardımcısı Vance ve İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf başkanlığında ilk kez yüze gerçekleşen toplantıda ele alındı. Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda görüşmeler başladı, olumlu ilk açıklamalar yapıldı. "İslamabad Mutabakat Zaptı" adını taşıyan belge, Orta Doğu için önemli bir dönüm noktası olacak. Cephede silahlar 60 gün süreyle susacak. Hürmüz Boğazı açılacak. İran'ın nükleer çalışmaları sona erdirilecek. Evet. Başkan Erdoğan'ın başından beri bölgede barış, huzur ve istikrarın tesisi için ortaya koyduğu irade, ABD ile İran arasında çatışmaları sonlandıran diplomatik çözümde kilit bir rol oynadı.
ANLAMSIZ SAVAŞ DEFTERİ KAPANDI
Erdoğan, varılan mutabakat sonrasında yaptığı değerlendirmede binlerce sivilin hayatına mal olan bu "anlamsız savaş defterinin" kapandığını ifade etti. ABD Başkanı Trump, Katar Devlet Başkanı El sani ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Erdoğan'a özellikle teşekkür ettiler. Başkan Recep Tayyip Erdoğan küresel sorunların çözümünde etkili bir konumda bulunduğu bir gerçek. Türkiye'nin jeopolitik konumunu merkeze alan "aktif arabuluculuk" ve "çok boyutlu diplomasi" vizyonu, Dış politikada kriz çözücü bir aktör olarak öne çıkan Başkan Erdoğan'ın jeopolitik hamleleri dünyanın dikkatini çekiyor.
-Başkan Erdoğan, Gazze barış anlaşmasında kilit aktör olarak kendini kanıtladı. İsrail ile Hamas arasındaki ateşkesin stratejik aktörü oldu.
-Rusya ile Ukrayna savaşını sona erdirme konusunda arabuluculuk çalışmalarını en etkili biçimde sürdüyor. Lavrov ile Hakan Fidan çok detaylı bir görüşme yaptı. (17 Haziran 2026) Fidan'ın Rusya ziyaretinin en önemli unsurlarından biri zamanlaması oldu. Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşının ateşkesi için gelinen son gelişmeleri ele aldılar. Türkıye'nin, İstanbul masasını kurmak için hazır olduğu belirtilirken ateşkese gitme konusunda yeni gelişmeler ele alındı.
Diğer taraftan Fidan, NATO tarihinin en kritik toplantılarından biri olması beklenen Ankara Zirvesi öncesi Moskova'da yaptığı görüşmelerle Rusya'nın tüm ittifakı ilgilendiren jeopolitik konulara nasıl baktığını ilk ağızdan duyma olanağını elde etti.
-Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın oluşturduğu dörtlü mekanizma Kahire'de çok önemli bir toplantı daha gerçekleştirildi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın, dörtlü formatın kurumsal bir çerçeveye kavuşmasının ve zamanı geldiğinde yeni katılımlarla genişlemesinin önemli olduğunu vurgulaması çok önemli gelişmelere konu olacak. Fidan; Pakistan, Mısır ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlarıyla dörtlü formatta ilk kez 18 Mart 2026'da Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da bir araya geldi.
Bakanlar, 29 Mart 2026 tarihinde İslamabad'da; 18 Nisan 2026'da ise Antalya'da toplandı. Toplantılarda, bölgesel sorunlara bölgesel çözümler üretme, gerilimi azaltma ve coğrafyada güvenlik ve istikrarı güçlendirme hususlarında değerlendirmelerde bulunuldu.
TÜRKİYE YENİ İTTİFAK İNŞA EDİYOR
Bakan Fidan, jeopolitik şifreleri vermişti. Fidan, "Büyük güçler, bir belirsizlik alanı içerisine girdiler ve aralarındaki çekişmeden dolayı, güç mücadelesinden dolayı bir boşluk var. Bu boşlukta orta güçlerin, benzer askeri, siyasi, teknolojik, toplumsal etkilere, nüfuslara, ekonomik güçlere sahip ülkelerin tutması gereken bir hat var, uluslararası sistem içerisinde.
Bu hattın nasıl tutulacağı, nasıl olacağı meselesi yeni gelişen bir şey." Türkiye-Suudi Arabistan- Pakistan İttifakı görüşmelerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, bölgede geniş katılımlı bir ittifakın olmasından yana olduklarını, Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın da baştan beri böyle olması gerektiğini düşündüğünü söyledi. Fidan, "Bundan sonra artık belli bir olgunluğa erişmiş bölgedeki ülkelerin ve ders de çıkarmış olan ülkelerin kendilerinin birbirlerinin güvenliğine, birbirlerine bir taahhütte bulunacakları bir duruma evrilmeleri gerekiyor.
Bu bir güvenlik platformu, bir ittifakı, paktı oluşturmakla olacaksa bunun olması gerektiği yönünde bizim bir düşüncemiz var. Ne kadar geniş katılımlı olursa o kadar iyi olur. Ortak çıkarları, ortak tehditleri, ortak sorunları ve ortak gelecek tahayyülleri olan ülkeler var. Ve bunları da birbirleriyle uyumlaştırabilecek durumda olmamız gerekiyor. Tek ihtiyacımız olan Cumhurbaşkanımızın liderliğinin devam etmesi ki bütün bu projeleri tamamlayalım.
İnşallah hem batımızda hem kuzeyimizde hem güneyimizde hem doğumuzda" ifadelerini kullandı. Türkiye, Mısır, Katar, Suudi Arabistan arasındaki dörtlü formatın katil Netanyahu'yu çok rahatsız ettiği gözleniyor. İsrail merkezli The Jerusalem Post'ta, önceki haftalarda, dörtlü mekanizmanın ABD-İran ilişkilerini yeniden şekillendirdiğinin belirtildiği bir analiz yayınlanmıştı. Türkiye, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan'ın toplam nüfusunun yaklaşık 500 milyon olduğuna dikkat çekilen analizde, İsrail-Hindistan ittifakının bölgedeki etkisinin azaltılmasının hedeflendiği öne sürülmüştü.
SONUÇ
Başkan Erdoğan, 7-8 Temmuz'da Ankara'da NATO zirvesinde, ABD Başkanı Trump ile Avrupa ülke liderleri arasındaki soğukluğu giderecek temasları yürütüyor. Trump'ın Erdoğan'a yakın ilişkileri bağlamında Ankara'ya geldiği biliniyor. Erdoğan'ın transatlantik ilişiklerin kopma noktasında, son derece kritik görüşmelerde yine arabuluculuk gücünü göstereceği değerlendiriliyor.