Çin, Hindistan, Rusya ve arkasına takılan bazı ülkelerin bir süredir dolara sıcak bakmamaları yeni arayışları da beraberinde getiriyor. Bu yetmiyormuş gibi Körfez ülkelerinin Japonya ve Fransa'nın da katılımıyla bir toplantı yaptığı ve petrollerini dolar dışında bir para birimi ile satmak istedikleri haberi de medyaya yansıdı. Son haftalarda bu satranç oyununa dönen biraz da içinde siyasi amaç barındıran ekonomik hamleler dolaylı olarak altın fiyatlarını etkiliyor hiç kuşkusuz.
Artık deneyimlerimiz her dolara alternatif arayışlarının doları aşağı çektiğini açık bir şekilde gösteriyor. Bu bağlamda şu sorunun yanıtını vermeliyiz, doların yerini euro gibi mevcut bir para birimi alabilir mi? Yoksa "Özel Çekme Hakkı (SDR)" gibi yeni bir sepet para birimi mi türetilecek?
EURO ALTERNATİF Mİ?
Euro Bölgesi'nin bazı makro ekonomik verileri yanıtın euro olamayacağını, en azından orta vadede, zaten ortaya koyuyor. Fazla düşünmemize gerek yok. Krizden çıkmak için Avrupa Merkez Bankası da FED ile oldukça benzer para politikaları uyguluyor... Düşük faiz oranları, aşırı likidite. Dolayısıyla dolar euro paritesinin 1.47'lerde olmasının nedeni euronun iyi olduğundan değil, doların eurodan daha kötü olmasından kaynaklanıyor.
Yeni bir para birimin yaratılması ve genel kabul görmesi de kısa ve orta vadede çok olası görünmüyor. Euro bile dünya ekonomisinde söz sahibi ülkelerin uzun süren çabaları sonrasında bir yere gelebildi. Yine de son yıllarda başta İtalya olmak üzere bazı Avrupa ülkeleri eurodan kaçmanın fırsatını kolluyorlar.
Soruların yanıtları hayır olduğu için dolar bir süre daha hem rezerv para olmayı hem de dış ticarette kullanılmaya devam edecek. Ancak, doların akıbetinden kuşku duyan ülkeler dış ticarette umudunu kesseler de rezervlerinde dolar yerine altına öncelik vermeye çalışacaklar.
Son verilere göre, rezervlerinde en fazla altın bulanan ülkelerin başında ABD geliyor. ABD'nin yaklaşık 254 bin ons altını var rezervinde. Avrupa'nın amiral gemileri Almanya ve Fransa'nın rezervlerindeki altın toplamı 187 bin ons dolayında. İlginçtir, IMF de SDR'ın yanı sıra rezervinde altına yer veriyor. IMF'nin sahip olduğu ve yakın geçmişte bir kısmını satacağını söylediği altın tutarı 102 bin ons.
DOLARA REST
Ülkeler mevcut ekonomik konjonktürde rezervlerindeki altın miktarını yükseltirler mi? Çin yükseltebilecek ülkelerin başında geliyor. Aynı şekilde Amerikan hazine kağıtlarından ve dolardan bıkmış olan bazı Uzakdoğu Asya ülkeleri de Çin ile benzer eğilim içindeler. Her fırsatta ABD'ye rest çekip, artık ABD'nin açıklarını finanse etmek istemediklerini dile getiriyorlar. Tabi bu aralar Amerikan halkı tüketim yapmadığı için biraz işlerinin bittiğine de inanıyorlar. Çünkü, ABD'nin açıklarını deyim yerinde ise "ABD'nin kara kaşı kara gözü" için yapmamışlardı. Ürettikleri üç malın birisini ABD'ye ihraç ettikleri için...
Toparlayalım; ABD ve Avrupa kriz için uyguladıkları para politikalarına bir süre daha devam edecekleri için ne doların ne de euronun tadı olmayacak. Ortaya çıkan boşluğu ise altın dolduracak. Hemen şunu ekleyelim. Bizim medyamızda bir refleks var, doların 1.12'ye indiği dönemde başlıklar dolar 1 TL olacak idi. Aynı şekilde dolar 1.80 olduğunda da başlıklar dolar 2 TL olacak şeklinde atılmıştı. Şimdi ise altın yükselişe geçtiği için benzer yakıştırmalarla onsunun 1500 dolara çıkacağı, hatta hızını alamayanlar 2-3 bin dolara yükseleceğini söylüyorlar. New York Vadeli İşlemler Borsası'nda (NYMEX) Aralık Altın sözleşmeleri 1055 dolardan işlem görüyor.
Sözün özü, altın cazibesini koruyacak ama abartıldığı kadar değil...
