;
FARUK ERDEM TÜM YAZARLAR
İkinci emeklilikte yeni dönem
12.11.2017 | Arşiv

İkinci emeklilikte yeni dönem

faruk.erdem@yeniasir.com.tr

Otomatik katılımla emeklilikte sıra belediye çalışanları ile küçük esnafa ve KOBİ'lere geldi. Yılbaşından itibaren 100'ün altında işçi çalıştıran şirketlerde ikinci emeklilik kapısı aralanacak Milyonlarca vatandaşa ikinci emeklilik hakkı tanıyacak otomatik katılımlı BES sistemi artık KOBİ, küçük esnaf ve belediye çalışanları için devreye girecek. 1 Ocak itibariyle 50-99 arası çalışanı olan KOBİ'ler ile Mahalli İdareler ve KİT çalışanları sisteme dahil olacak.
1 Temmuz 2018 itibariyle ise 10-49 çalışanı olan şirketlerin çalışanlarına ikinci emeklilik kapısı aralanacak. 5-9 çalışanı olanlar ise 1 Ocak 2019 tarihini bekleyecek. Sisteme girecek çalışanların toplam sayısı 14 milyonu bulacak. 2017 Eylül ayı rakamları itibariyle otomatik katılımdaki çalışan sayısı 3.3 milyonu fon büyüklüğü ise 1.2 milyar lirayı buldu.
Otomatik katılımlı BES sistemine 45 yaşın altındaki çalışanlar girecek. En az brüt maaşlarının yüzde 3'ü kadar para her ay maaşlarından kesilerek sisteme aktarılacak. Çalışan isterse bu parayı artırabilecek.
Sisteme ilk giriş zorunlu olacak ancak daha sonra çalışan isterse ayrılacak. İşveren mutlaka 45 yaşın altındaki çalışanlar için bireysel emeklilik sözleşmesi yaptırmak zorunda. Çalışan isterse iki ay içerisinde cayma hakkını kullanarak sistemden çıkacak. Kalmaya karar verirse ise üçlü bir devlet katkısı devreye girecek.

DEVLETTEN ÜÇ KATKI VAR

Buna göre devlet her ay yatırılan paranın yüzde 25'i kadarını katkı payı olarak çalışanın hesabına aktaracak. Sistemde kalan katılımcıya ayrıca 1000 liralık nakdi bir ödeme de yapılarak hesabına eklenecek. Süre sonunda emeklilik zamanı geldiğinde çalışanın biriktirdiği paranın yüzde 5'i de toplanan miktara eklenecek. 0-3 yılda sistemden ayrılanlara devlet katkısı verilmeyecek.
Devlet katkısı hak ediş oranı 3-6 yıl için yüzde 15, 6-10 yıl için yüzde 35, 10 yılını dolduranlar için yüzde 60, sistemde en az 10 yıl bulunan ve 56 yaşını tamamlayan çalışanlar için yüzde 100 olacak. 10 yıl ve 56 yaşını tamamlayan katılımcı isterse toplu para alacak isterse emekli maaşını talep edecek.

İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ

İşverenler Hazine Müsteşarlığı tarafından yetkilendirilmiş 18 emeklilik şirketinden en az biri ile emeklilik sözleşmesi imzalamak zorunda olacak.
Çalışanların ücretinden kesilen miktarları işveren emeklilik şirketine aktaracak. Bu konuda bir gecikme olursa hak kaybını işveren ödeyecek.
İşverenle şirket arasında tarafların yükümlülüklerini detaylandıran bir sözleşme imzalanacak.
Otomatik katılım kapsamında çalışanlardan herhangi bir form doldurulması veya herhangi bir imza istenmeyecek.

İKİNCİ İŞ MAAŞI ARTIRIR

Bir özel şirkette çalışıyorum. Bana başka bir iş yerinden de teklif geldi. Mesai saatleri dışında orada da çalışmak istiyorum. Acaba bunun bir zararı olur mu? İki yerde sigortalı olabilir miyim? Suat AYDIN

İş Kanunu gereği ikinci bir yerde sigortalı çalışmanın bir sakıncası yok. Hatta iki ayrı yerde sigortalı olduğunuzda prime esas kazancınız yüksek olacağı için ileride alacağınız emekli maaşınız da yükselecektir. Ancak iki işyerinde de çalışsanız prim gününüz her ay için yine 30 gün sayılacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu anki işyeriniz ile yaptığınız sözleşme olmalıdır. İş sözleşmesinde başka bir işte çalışma yasağı yoksa veya işveren işçinin başka bir işte çalışmasına izin vermişse işçi başka bir işte de çalışabilir.
Böyle bir izni yoksa, işveren bunu öğrendikten itibaren 6 iş günü içinde işçinin iş sözleşmesini tazminatsız olarak sona erdirebilir. O yüzden işvereninizin yazılı iznini almadan ikinci bir işte çalışmaya başlamayın.

MEMUR ANNELERE MÜJDE GELİYOR

Kamu kurumlarında çalışanlarla ilgili yarım mesai imkanı kanunla çıktı. Ancak şu anda başvurular alınmıyor. Bunun şartları nasıl olacak. Bilgi verebilir misiniz? Yeşim SAYIN

Bahsettiğiniz kısmi çalışma ile ilgili yasa çıktı. Hatta bu yasa ile ilgili özel sektör çalışanı kadınların nasıl haklarını kullanacaklarını belirten yönetmelik de yürürlükte. Ancak kamuda çalışan memur anneler ile ilgili yönetmelik henüz çıkmadı. Bir iki hafta içinde bu yönetmelikte çıkacak. Böylece hangi memur annelerin yarım mesai hakkını kullanacakları da belli olacak.
Yasaya göre yasal analık izinleri bitiminden sonra ilk çocuk için 2 ay 2. Çocuk için 4 ay ve üçüncü çocuk için 6 ay yarım mesai yapıp tam maaş alma imkanı getirildi. Ayrıca memur anneler ve eşi doğum yapan memur babalar çocuk ilk öğretim çağına gelene kadar yarım mesai hakkını da kullanabilecek. Bu süreçte maaşlar ise yarım ödenecek.

NE ZAMAN EMEKLİ OLURUM?

1972 yılında dünyaya geldim. İşe başlamadan önce askerlik yaptım. 05.10.1994 tarihinde ise sigortalı olarak çalışmaya başladım. Ne zaman emekli olurum?

İşe başlama tarihinize göre 25 yıl 55 yaş ve 5750 gün şartlarınız var. Henüz yılınız ve yaşınız tamamlanmamış.
Askerliği sigortadan önce yaptığınız için borçlanma imkanınız var. 5 aylık bir borçlanma yaparsanız yaş şartınız 54'e prim şartınız da 5675'e inecektir.

09.10.1978 doğumluyum, 28.03.2001 Tarihinde SSK'lı olarak işe başladım. 2008'den bu yana da isteğe bağlı ödüyorum. Toplam primim 5634 gün oldu. SSK'dan emekli olmak için ne yapmam lazım. Ayşe KOÇ

İsteğe bağlı sigorta Bağ-Kur kapsamında sayılıyor. Bunun için ödemeniz gereken prim 7.200 gün ve yaş şartı da 58'dir. SSK'dan emekli olabilmek için son 7 yılda en az 3.5 yıl yani 1.261 gün SSK'lı olmanız yazım. Bunu yaparsanız bu kez emeklilik şartlarınız 7.000 gün ve 58 yaş olacaktır.