Dünyanın en büyük ve en kapsamlı uluslararası iklim zirvesi olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), 9-20 Kasım tarihlerinde Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenleniyor. Dünyanın dört bir yanından devlet ve hükümet başkanlarını, bakanları, uluslararası kuruluşları, finans çevrelerini, yatırımcıları, bilim insanlarını ve sivil toplum temsilcilerini buluşturan Antalya, küresel iklim diplomasisinin ve yeni ekonomi politikalarının merkezinde yer alıyor. COP'u önemli kılan, ülkelerin iklim krizine karşı ortak politika ve finansman araçlarını müzakere etmesi. Görüşmeler enerji, üretim, ticaret ve yaşam koşullarını etkileyecek kararların zeminini oluşturuyor.
SIFIR ATIK MÜZESİ
Her gün farklı bir temanın işlendiği COP31'de gıda, tarım ve sağlıkta su verimliliği ve gıda güvenliği; enerji ve ulaştırmada elektrifikasyon, depolama ve jeotermal yatırımlar ele alındı. Sıfır atık, döngüsel ekonomi, dirençli şehirler, finans ve ticaret değerlendirildi. Liderler Zirvesi'nde iklim ve kalkınma ele alındı; program sürüyor. Diğer taraftan COP31, Türkiye'nin tarihî birikimini, sanatını, geleneklerini ve zarafetini dünyaya taşıyor. BM koordinasyonundaki Mavi Bölge'de müzakereler sürerken Türkiye'nin Yeşil Bölgesi'nde her ayrıntı özenle hazırlanmış. Bilim Merkezi, dirençli şehirler, enerji ve ulaşım alanları, sıfır atık atölyeleri ve yöresel mutfaklar, Anadolu'nun kültürünü yansıtıyor. Türk misafirperverliği ve organizasyon kabiliyetimiz hissediliyor. Görüştüğüm yabancı konukların teşekkürleri de bu özenin karşılığı. Bunun örneklerinden biri, Emine Erdoğan'ın lider eşleriyle açtığı Sıfır Atık Müzesi oldu. Geri dönüşümün sanatla buluştuğu müze, çevre bilincini estetik bir dille anlatıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Liderler Zirvesi'nde 90 milyon ton atığın ekonomiye kazandırıldığını açıkladı. İklim diplomasisinin ekonomik boyutu belirginleşiyor. Yapay zekâ üretim modellerini, karbon fiyatlandırması ise ticareti dönüştürüyor. İklim afetlerinden ağır etkilenen ülkeler finansmana erişmekte zorlanırken COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un "diyalog, uzlaşı ve aksiyon" yaklaşımı önem kazanıyor. İş birliği, kaynak yerel ihtiyaçlara ulaştığında değer üretiyor.
ENERJİ PROJESİ
Kalkınma yerelden başlar. Bireyin duyarlılığı aileye, ailenin bilinci topluma, toplumun ortak iradesi şehre yansır. Kurum'un duyurduğu Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansmanı (SURFF) kapsamındaki Türkiye Dirençli Şehirler Ülke Platformu, belediyeleri uluslararası finansmanla buluşturuyor. Dünya Bankası ile 191 milyon avroluk Yeşil ve Geleceğin Şehirleri alt kredi anlaşması imzalandı; Asya Kalkınma Bankası destekli 150 milyon avroluk enerji projesi açıklandı. BRIDGE girişimi de iklim hedeflerini yatırıma hazır projelere dönüştürmeyi amaçlıyor. Diğer taraftan zirve, yatırım diplomasisine sahne oldu. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın temaslarında Çin ile yenilenebilir enerji mutabakatı imzalandı; yaklaşık 15 milyar dolarlık yatırım öngörülüyor. Suudi Arabistan ile elektrik projeleri, Azerbaycan, Gürcistan ve Bulgaristan ile temiz enerji ortaklığı anlaşmaları yapıldı. TÜNAŞ ile Kanadalı Candu Energy arasında nükleer fizibilite ve ön tasarım anlaşması imzalandı. Bu gelişmeler Türkiye'nin enerji arz güvenliği, uluslararası yatırım ortaklıkları ve bölgesel enerji ticaretindeki stratejik konumu açısından önem taşıyor. COP31'e gönüllü emek veren gençlerin özeni ve heyecanı beni etkiledi. Geleceklerini sahiplenişleri, kalkınmanın en kıymetli sermayesinin insan olduğunu gösterdi. Meksika'da yaygınlaşan bir söz: "Bizi gömdüklerini sandılar, tohum olduğumuzu bilmiyorlardı." Antalya'da o tohumların umutla büyüdüğünü görüyoruz. "Yarına sözümüz var" çağrısı, geleceği gençlerle birlikte, dayanışma ve kalıcı yatırımlarla kurma sorumluluğumuzdur.
