Birkaç komedyen oturmuş konuşuyor. Bunlardan biri, anısını anlatıyor: "Şener Şen'le fotoğraf çekindik' diye yazmışım ben yazıyı. Bir hanımefendi itiraz etti. Dedi ki, 'fotoğrafı ya çekersin ya da çektirirsin. Çekindik ifadesi size yakışmadı.' Sonra ben bu konunun peşine düştüm. TDK'da sadece fotoğraf çekmek ifadesi var. Bundan sonraki kısımlar dile gelen eklerin ifadesiyle ilgili. Selfinin hayatımıza girmesi ve üçüncü bir ihtimalin doğması yani kişinin kendi kendini çekmesi. Kendim yıkanırsam ne diyorum? Yıkandım. Fotoğrafı kendim çektiysem? Çekindim. Diğer komedyenden cevap geliyor: "Ya insan kendi kendini öperse? Öpündüm. (Kahkahalar) Bundan bahsediyorsun tam olarak. (Gülerek) "Evet. Tam olarak ondan bahsediyorum, dönüşlü fiil." Bu diyalog sosyal medyada paylaşılmış ve altında yüzlerce yorum. 'Çektirenlerle çekinenler' arasında... Tabii ki doğrusu çekmek, çekilmek ya da çektirmek. Çekinmek, eskilerin galatı meşhur dediği bir 'yaygın yanlış'.
CANHIRAŞ SAVUNMA
Adamcağız bu durumu canhıraş savunuyor. "Bu noktada dönüşlü fiil olan çekindik fiilini incelemek istediğimizde benzer örneklerde ne olduğuna bakabiliriz. Mesela yıkandık fiilini inceleyelim. Ben bir yıkama eylemi gerçekleştirdiğimde yıkadım derim. İnsanlarla bir arada kendimizi yıkayarak bu eylemi gerçekleştirdiğimizde ise yıkandık ifadesini kullanırız. Ben fotoğraf çektiğim zaman fotoğraf çektim şeklinde bir cümle kurarım, tıpkı yıkadım cümlesinde olduğu gibi. Bu eylemi kendimizi çekerek yapıyorsak fotoğraf çekindik dememizde bir sakınca olmamalı. " Savunması bu. Cevaben "İyi de kardeşim, o zaman da özçekim yapmak" diye bir karşılığı var. Çekinmek ise başka bir anlama geliyor. Niye zorlama bir ifade kullanıyorsun. ? sorusuna ise "ona bakarsanız çekilmek sözcüğünün de birden fazla anlamı var" şeklinde yanıt veriyor. Ben de şöyle yazdım: " Israrla akla bürüyüp normalleştirmeye çalıştığınız çekinmek kalıbını Anadolu'da gençler artık özçekim değil tüm fotoğraf eylemleri için kullanmaya başladı. Burada en büyük günah belki de Mirkelam'ın. Daha özçekim diye bir şey yokken bu yanlış kullanımı tiye alan bir şarkı sözü yazmıştı. 'Bi fotoğraf çekinebilir miyiz?' Şarkı doğal olarak bu yazımla anons edildi yıllarca. Gençler de bu durumu çekinmek kalıbının kanıtı gibi düşündüler. Yani espri gerçeğe dönüştü."
YORULDUM
Tabii komedyen dostumuz son bir not yazdı sayfasında. "Hiçbir videomda bu kadar çok yoruma cevap vermemiştim. (Düşünün bakalım acaba niye? !!!) Yoruldum. Bu konuyu da haklı çıkmak için ya da beş dakika düşünüp ortaya atmadım. Yaklaşık bir hafta boyunca kaynakları ve sözlükleri inceledim. (Niye? Eğer bu bir hata olmasaydı araştırmanıza gerek kalır mıydı? Kullanımızın gerekçesini biliyor olurdunuz.) Konunun uzmanlarıyla görüştüm. (Hangileri?) Tüm bunların sonucunda vardığım çıkarımı paylaştım ve görüşümün arkasındayım. İsteyen istediğini söylemekte serbest ancak güneş dünyanın etrafında dönüyor. " Son ifadedeki tevazu (!) her şeyi anlatmış aslında. İnsanları bilgisiz bırakan bilgiye ulaşımları değil aslında. Egoları. Bir dakikada hatayı kabul edip düzeltmek yerine bir hafta araştırırsınız böyle...
