Hafta sonu Başkan Başçı, "Ekonomi Muhabirleri Derneği" üyeleri ile yaptığı toplantıda önümüzdeki günlerle ilgili önemli mesajlar verdi. Daha doğrusu sonbaharda para politikalarında bir rota değişikliği olasılığının yüksek olduğunu dile getirdi. Başkan'ın yaptığı ve Merkez Bankası'nın web sitesinde yer alan sunum, artık alışageldiğimiz Türkiye ve Avrupa ekonomilerdeki gelişmeler ve sonrasında "ne kadar iyi durumda olduğumuzun" kanıtı şeklinde karşılaştırmalı istatistiki bilgilerden oluşuyor.
Başkan Başçı, uçağın piste yumuşak iniş yaptığına inanıyor ve bundan sonrasında bir süre yola karayolu ile devam etmek gerektiğini vurguluyor. Gerekçesi ise, Avrupa semalarının uçuşa uygun olmaması. Aynı zamanda, büyüme hızı her ne kadar yavaşlamış olsa da Merkez Bankası olarak herhangi bir kötü sinyal almadıklarını da ekliyor. Henüz inişin nasıl gerçekleşeceğini bilemiyoruz. Kalan çeyrekler yanıtı verecek sert mi, yoksa Merkez Bankası'nın beklentileri paralelinde yumuşak mı olacağına.
BÜYÜME BEKLENTİSİ
Ayda iki kez yapılan beklenti anketinin Ağustos ikinci dönem sonuçlarına göre, 2012 yılı sonu büyüme hızının yüzde 3.6 olması öngörülüyor. Zaten son anketlerin bir çoğunda rakam yüzde 3.6 ile yüzde 3.7 aralığında gitti, geldi. Gelecek yılın büyüme tahmini ise yüzde 4.6. Aynı şekilde 2013'ün beklentisi de yüzde 4.5'lara kilitlenmiş durumda bir süredir. Küresel ekonominin lokomotifi Çin'in bile bu yıl en fazla yüzde 7'ler civarında büyüyecek olmasını göz önünde bulundurursak Türkiye'nin yüzde 3.5'ları yakalaması "yumuşak iniş sayılamamasına rağmen" pek de kötü olmayacak.
Havadan karayoluna geçilmesi, Türkiye ekonomisinin büyüme potansiyelinin altında kalacak bir büyüme rakamını kabul etmesi anlamına geliyor. Yüzde 5.5'lar seviyesindeki büyüme hızının yakalamaması işsizlik oranının da yeniden yönünü yukarı çevirmesine neden olacak kuşkusuz.
Neyse, Başkan'ın mesajlarına dönelim...
Merkez Bankası'nın icadı olan "faiz koridoru sisteminin" miadını doldurmaya başladığının ima edilmesi Başkan'ın en dikkat çeken mesajı idi. Koridorun üst sınırı piyasa yapıcıları için yüzde 11, diğer bankalar için yüzde 11.5 seviyesinde bulunuyor yaklaşık 1 yıldır. Nisan ayında enflasyonun yüzde 11.14 ile tavan yapması sonrası "enflasyonu ciddiye" almaya karar veren Merkez Bankası, kısa süre faiz koridorunun üst sınırını kullandı. Enflasyon kısmen dizginlendiğinden bu yana da yüzde 11'i kullanmıyor. Son haftalarda politika faiz oranından fonladığı için ortalama faiz oranı da yüzde 7'nin altına indi.
YENİ YAKLAŞIM
Pratikteki bu gelişmeler Merkez Bankası'nı faiz indirimine zorlayacak gibi görünüyor Eylül ayında. Yabancı sermaye hareketlerinde sorun olmadığı 2011'in ortalarında zaten üst sınır yüzde 9 seviyesinde idi. Sanırız, sonbaharda kademeli olarak 50 veya 100 baz puan indirimlerle yeniden aynı düzeylere çekecek kısa vadeli borç verme faiz oranını.
Merkez Bankası TL yükümlülüklerinin yüzde 60'ının dolar ve euro ile, yüzde 30'unun altın ile karşılanabilmesini sağlayan bir uygulamaya başlamıştı. Bu sistem sayesinde hem kurları ince ayardan otomatik ayarlamaya aldı hem de TL'nin piyasada kalmasını sağladı. Bundan sonra yüzde 60 içinde ek dilimleri 1, 1.1 ve 2 gibi "rezerv opsiyonu katsayıları" ile kademelendiriyor. Böylece, katsayıları yükselterek rezervlerindeki dövizi ve piyasadaki TL likiditesini yukarı çekiyor. Tersini yaptığında da likiditeyi aşağı çekecek. Yani, esnek politika uygulamasını faiz koridorundan bu zemine kaydırmaya çalışıyor Merkez Bankası.
Son olarak diğer mesajlarına da kısaca bakalım... Dış talep ile iç talep dengelenmesi sürüyor. Enflasyondaki düşüş yıl sonunda kadar sekteye uğramayacak. Cari açıktaki düzelmede de bir sorun görülmüyor.
Sözün özü, geçmiş yıllarda olduğu gibi, Merkez Bankası kendinden emin adımlarla Türkiye ekonomisine proaktif yaklaşımı yön vermeye devam edecek.
